FAQ

Wat zijn biobrandstoffen?
Biobrandstoffen worden gewonnen uit plantaardig of dierlijk materiaal (biomassa) en kunnen vloeibaar of gasvormig zijn. Ze kunnen worden gemengd met klassieke brandstoffen en zo worden gebruikt als brandstof voor klassieke wagens. Ethanol van maïs, tarwe, suikerriet of suikerbiet kan benzine vervangen. Biodiesel kan worden gebruikt als vervangmiddel voor diesel en wordt gemaakt van oliezaden als raapzaad of palmolie.

Waar worden biobrandstoffen geproduceerd?
De VS zijn wereldwijd de grootste producent en consument van ethanol. De EU is globaal de grootste producent en consument van biodiesel. Brazilië is de op één na grootste producent ethanol en wereldwijd de grootste exporteur van biobrandstoffen. Andere zich ontwikkelende landen in Latijns-Amerika, Afrika en Azië investeren in biobrandstoffenproductie.

Waarom dragen biobrandstoffen niet bij tot de strijd tegen klimaatverandering?
De vraag naar land om biobrandstoffen op te telen, stijgt. Zo wordt landbouwgrond ingenomen, maar ook moerassen, wetlands en regenwoud, die normaal CO2 absorberen. Doordat deze vegetaties verdwijnen, komt er heel wat CO2 vrij. Het zal decennia of zelfs eeuwen van biobrandstofgebruik duren totdat die kost is terugbetaald. Er bestaan inmiddels heel wat veiligere, klimaatvriendelijkere en kostenefficiëntere strategieën om uitstoot van transportmiddelen te beperken.

Welke alternatieven stelt Oxfam dan voor?
Het is aan de regeringen om beleidsvoorstellen rond biobrandstoffen bovenaan de agenda te plaatsen. Voorstellen waarin de vraag naar olie moet afnemen moeten instrumenten worden die de uitstoot van transport en de afhankelijkheid van buitenlandse olie verminderen.

Dergelijke voorstellen zijn:

• Belangrijke en ambitieuze standaarden met betrekking tot energie-efficiëntie voor wagens
• Investeringen in openbaar vervoer
• Promotie van autodelen en carpooling
• Kilometerheffing
• Efficiënt vermijden van te snel rijgedrag dankzij ISA – intelligente snelheidsaanpassing.

Wat met duurzamheidscriteria?
Oxfam gelooft dat duurzaamheidscriteria een rol moeten spelen, zeker op het niveau van de plantages (zoals arbeidsomstandigheden en landeigendomsrechten). Duurzaamheidscriteria zijn echter niet in staat om problemen om macroniveau tegen te gaan, zoals de voedselprijzeninflatie en een andere inzet van landbouwgronden. Daarom vraagt Oxfam dat de Europese beliedsmakers de doelstellingen inzake biobrandstoffen schrapt.

Als de EU haar doelstellingen inzake biobrandstoffen schrapt, zal ze dan nog in staat zijn om de algemene doelstelling van 20% hernieuwbare energie te halen tegen 2020?
De doelstelling voor hernieuwbare energie moet leiden tot een beperking van broeikasgassen. Biobrandstoffen zijn hier niet toe in staat; bovendien hebben ze een negatieve impact op de levensomstandigheden van mensen in ontwikkelingslanden. Dit alles zorgt ervoor dat ze vandaag een onaanvaardbare oplossing zijn voor de vooropgestelde doelstelling van hernieuwbare energie..

Waarom drijven biobrandstoffen de voedselprijzen op?
Wat als biobrandstof gebruikt wordt, kan even goed voedsel zijn voor de consumptie voor mens en dier. Daardoor verdwijnen grote hoeveelheden voedsel van de markt en schiet de voedselprijs de hoogte in. De stijging van de voedselprijs van de laatste jaren is dramatisch: volgend de Wereldbank zijn in drie jaar de prijzen met 83% gestegen. De rol van biobrandstoffen is onderzocht door onafhankelijke en betrouwbare experten. De International Food Policy Research Institute en het Internationale Muntfonds (IMF) schatten dat biobrandstoffen verantwoordelijk zijn voor ongeveer 30% van de recente stijging van de voedselprijs. De Wereldbank schat het zelfs op 65%.

Kunnen biobrandstoffen arme mensen helpen?
Wanneer het biobrandstoffenbeleid is gericht op een verhoogde energietoegang voor arme mensen in rurale gebieden, dan bieden biobrandstoffen wel belangrijke voordelen, zeker voor vrouwen. Vandaag echter worden biobrandstoffen vooral voor export geproduceerd op grote plantages waar arbeidsrechten worden geschonden en waar de arbeidsvoorwaarden heel slecht zijn. Vaak wordt land ook gewoon ingepikt en worden arme mensen verdreven.

Omdat veel ontwikkelingslanden hun brandstoffen vaak moeten invoeren, kunnen biobrandstoffen ervoor zorgen dat olie-import wordt afgebouwd en vervangen door binnenlands geteelde brandstoffen. Maar als de grondstoffenprijzen stijgen, doen ook de productiekosten dat. Besparingen door olie te vervangen door biobrandstoffen is voor veel landen niet mogelijk.

Hebben we biobrandstoffen nodig voor minder olieafhankelijkheid?
Biobrandstoffen kunnen instaan voor een miniem deel van de olieconsumptie van rijke landen – zelfs als we alle eetbare oliën ter wereld zouden kunnen vervangen door biodiesel, dan nog zou dit slechts tien procent van de fossiele dieselconsumptie betekenen. Het gebruik van de huidige biobrandstoffen komt vandaag simpelweg bovenop de fossiele brandstoffen, in plaats van die fossiele productie te vervangen. Bovendien zijn biobrandstoffen gevoelig voor nieuwe risico’s als misoogsten of ziektes.

Er bestaan veel goedkopere en veel veiligere manieren om de olieafhankelijkheid te vervangen. Voorbeelden zijn maatregelen om de vraag naar transportbrandstoffen te verminderen, zoals de promotie van efficiëntere wagens of investeringen in openbaar vervoer. Olie-import kan dan verminderen, net als de CO2-uitstoot, en dat veel effectiever.

Waarom willen sommige regeringen de regelgeving rond biobrandstoffen niet veranderen?
De kennis over biobrandstoffen wijzigt snel. Nieuwe studies volgen elkaar op, maar ook omstandigheden wijzigen, bijvoorbeeld de snelle inflatie van voedselprijzen. Veel beleidsmakers hebben deze informatie nog niet verteerd. Bovendien hebben sommigen ook andere belangen – in het bijzonder landbouwproducenten die de voedselstocks nu gebruiken voor biobrandstoffen (maïs, raapzaad, soja). Ook zij lobbyen, maar dan om de huidige regelgeving en subsidiëring te behouden.