Bosrente: de milieuzorg van Kavokiva

Foto: Tineke D'Haese

In Ivoorkust werd in het verleden het primaire tropisch regenwoud massaal gekapt voor de aanleg van nieuwe velden. Dat heeft te maken met het gevoerde beleid, maar ook met wat men in economische termen “bosrente” noemt: het kappen van
maagdelijk woud om er daarna koffiestruiken en cacaobomen te kunnen aanplanten, is economisch veel voordeliger voor een boer. Hij kan het tropische hardhout verkopen. De bodem is nog vruchtbaar en zorgt zonder veel moeite voor gezonde sterke planten. De druk van ziekten en plagen is er nog laag.

Maar ondertussen is er haast geen primair woud meer over in het land. De plantages zijn opgeschoven naar de rand van de weinige natuurparken. Vaak zijn de boeren de reservaten al ingetrokken, omdat de staat de middelen (of de wil?) niet heeft om ze te beschermen, noch economische alternatieven aan de verarmde rurale bevolking kan bieden.

Het verlies aan biodiversiteit is enorm, de reductie in opslag van CO2 eveneens - al scoren koffie- en cacaoplantages met hun schaduwbomen in dat opzicht nog redelijk goed. De olifant waaraan het land haar naam dankt, is verdwenen ...

Kavokiva voert enerzijds een direct als een indirect milieubeleid.

Het directe bestaat erin dat de economische leefbaarheid van de boerderijen niet ten koste mag gaan van het weinige bos dat in de streek nog over is. Zo heeft
Kavokiva het lidmaatschap opgezegd van boeren die velden in het Marahouénatuurpark hadden en onderzoekt ze nu bij aanvragen van producenten die in de buurt van het park wonen of ze uit het park wegblijven. Verder nemen
400 producenten sinds drie jaar deel aan de conversie van 1200 hectare naar biologische landbouw. Moeilijk in Ivoorkust, met de vele ziektes en plagen waaraan de planten bloot staan, maar voor de organisatie zeker het proberen waard.

Op een indirecte manier draagt een aantal economische maatregelen
bij tot natuurbehoud.

Enerzijds subsidieert Kavokiva (voor 75 procent) de vernieuwing van de bomen op 500 hectare cacaoplantage per jaar. Oude en verzwakte bomen, die nog maar weinig produceren, zodat de boeren er ter compensatie heel wat mest en pesticiden op gooien, worden vervangen door nieuwe, verbeterde variëteiten. Wanneer die in productie komen, leveren ze meer productie met minder hulpmiddelen.

Anderzijds - en dat klinkt tegenstrijdig - subsidieert de organisatie ook meststof en pesticiden. Die houden de productie van verouderende bomen wat langer op peil. Samen zorgen die maatregelen, georganiseerd door een comité dat wordt voorgezeten door een lid van de Raad van Bestuur, ervoor dat de plantages economisch leefbaar blijven en de boeren niet geneigd zijn hun land te verlaten voor onontgonnen regenwoud.

Uit: partnerdossier Kavokiva, Jonathan Pues, maart 2008.