Nieuw rapport over Belgische chocoladeketen.

Oxfam-Wereldwinkels verdiept zich al enkele jaren in de keten van cacaoboon tot chocoladereep. Daartoe laat Oxfam-Wereldwinkels regelmatig onderzoek uitvoeren naar bepaalde aspecten, invalshoeken of knelpunten in de keten. Eind december lanceerde Oxfam-Wereldwinkels een studie gemaakt door SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) over de Belgische chocoladesector. De studie legt bloot wat het belang is van België in de chocoladeketen. Welke bedrijven zijn gevestigd in België en wat produceren zij? Wat doet de overheid om de keten te verduurzamen? De studie is in het Engels en richt zich tot beleidsmakers, bedrijven en tot al wie graag het fijne wil weten van de Belgische chocolade.

België chocoladeland
België is een chocoladeland bij uitstek. Het is bekend voor zijn kwaliteitschocolade en pakt daar ook graag mee uit. België speelt dan ook een belangrijke rol in de internationale chocoladeketen. De haven van Antwerpen is een belangrijke invoerhaven voor cacao. De fabriek van Barry Callebaut in Wieze is de grootste verwerker van industriële chocolade ter wereld. België telt heel veel kleine chocolatiers en pralinemakers. En met gemiddeld zes kilo chocolade per persoon (in 2008) behoren de Belgen zelf tot de
grootste chocoladeconsumenten ter wereld.

Cacaobonen: import en verwerking
Cacao wordt in Europa ingevoerd via verschillende havens. De belangrijkste haven is Amsterdam, dan volgt Antwerpen. In 2009- 2010 werd 157.000 ton cacaobonen ingevoerd in België. Twee derde daarvan wordt doorgevoerd naar Nederland, Frankrijk en Duitsland, één derde wordt in België verwerkt. De Antwerpse havenstocks zijn ook belangrijk voor de grondstoffenbeurs in Londen.
De verwerking van de cacaobonen tot cacaomassa, -poeder en -boter (het ‘grinden’) gebeurt in België slechts door twee bedrijven: Barry Callebaut en Kraft Foods. Alle andere bedrijven die in België gevestigd zijn, starten niet van de cacaoboon, maar importeren cacaomassa, -poeder en -boter.

Chocolade
België is belangrijk als producent van industriële chocolade. De productie van chocolade wordt door chocoladebedrijven meer en meer uitbesteed aan bedrijven die daarin gespecialiseerd zijn. In België zijn dat Barry Callebaut, Cargill, Belcolade en Schokinag (ADM). Vooral Barry Callebaut is een grote speler.

De Belgische chocoladesector is heel divers. Enkele grote, internationale bedrijven zoals Barry Callebaut, Kraft Foods en Ferrero hebben vestigingen in België. Daarnaast vind je een hele lijst van middelgrote spelers zoals Guylian, Hamlet, Leonidas, Godiva, Baronie, Neuhaus, ItaloSuisse en ten slotte de vele kleine chocolatiers en pralinemakers. De Belgische chocoladesector is heel sterk gericht op export. Van zowel de industriële chocolade als de afgewerkte producten gaat een groot deel naar het buitenland.

‘Belgische chocolade’
In 2000 was er een Europese richtlijn (2000/36) die toestond dat in plaats van cacaoboter andere plantaardige vetten gebruikt mochten worden in chocolade. In België werd die richtlijn als kwaliteitsverlies gezien. De meeste Belgische bedrijven communiceren expliciet dat
hun chocoladeproducten uit 100% cacaoboter vervaardigd zijn.
De term ‘Belgische chocolade’ is bijzonder gevoelig in deze context. De Belgische Vereniging van de Biscuit-, Chocolade-, Praline- en Suikergoedindustrie staat onder meer in voor de promotie van Belgische chocolade in het buitenland. Eén van de zaken daarbij is het bewaken van de term ‘Belgische chocolade’. Die kan enkel gebruikt worden voor chocolade waarvan de productie in België is gebeurd. Dit is vervat in de Belgische Chocolade Code. Die Code refereert enkel aan geografische eigenschappen, niet aan kwaliteit.

Duurzaamheid en België
Door verschillende media- en ngo-campagnes in de afgelopen jaren is er meer en meer aandacht voor duurzaamheid in de cacao- en chocoladesector. Certificering is één manier om meer duurzame chocolade te verkrijgen. De vraag naar gecertificeerde cacao blijft stijgen. In België is Fairtrade het oudste en meest gekende label, sinds kort komen ook andere labels zoals Rainforest Alliance en Utz Certified op.
De overheid kan een cruciale rol spelen in de verduurzaming van de cacaoketen. Voor België is chocolade een echt uithangbord, maar de inspanningen van de overheid zijn beperkt. Behalve twee kleine projecten in West-Afrika doet België weinig concreets voor de zwakste schakels in de cacaoketen. Ook op fora zoals de International Cocoa Organisation en de Roundtable for a Sustainable Cocoa Economy is België weinig actief. Nochtans heeft België alle troeven in handen om ervoor te zorgen dat de referentie ‘Belgische chocolade’ niet alleen staat voor geografische en kwaliteitseigenschappen, maar ook voor duurzaamheid.

Je kan de documenten downloaden onderaan deze pagina.

Papieren exemplaren kun je aanvragen via Oxfam-Wereldwinkels met de vermelding de titel van de studie, je postadres en het aantal gewenste exemplaren.

Contact: Marieke Poissonnier, beleidsmedewerker grondstoffen
  Marieke.poissonnier@oww.be

 

 Documenten
>>  Our Guilty Pleasure (Exploitative Child Labour in the Chocolate Industry) (1036 kb - .pdf)
>>  Towards a Sustainable Cocoa Chain Report (Oxfam International) ENG (1540 kb - .pdf)
>>  Dossier : The Belgian Chocolate Sector (2367 kb - .pdf)