Hoe fair trade en het klimaat elkaar kunnen versterken

We zeggen het al langer: “Climate change, poverty, inequality: it’s all the same fight.” Rechtvaardigheid voor het klimaat, voor vrouwen en meisjes en op het vlak van economie door – onder andere – eerlijke handel, behoren tot onze doelstellingen. Hier gaan we voor, met woorden en daden. Terwijl we dit schrijven bereiden onze jonge ‘Climate Changers’ zich voor op de COP26 die vanaf 1 november in Glasgow plaatsvindt. En ook achter de schermen van Oxfam België wijzen de neuzen in dezelfde richting: we hebben onze toekomst nog altijd in handen, daarom grijpen we nú in.

Klimaatcrisis versterkt ongelijkheid

Onvoorspelbare extreme weerfenomenen doen oogsten mislukken. Droogte leidt in steeds meer regio’s tot waterschaarste. Daardoor hebben miljoenen mensen een tekort aan voedsel en lijden ze honger.

Elk jaar moeten meer mensen – door honger, lage inkomsten en natuurrampen – hun thuis verlaten op zoek naar betere leefomstandigheden. De afgelopen 10 jaar waren dat er wereldwijd meer dan 20 miljoen per jaar. Elke twee seconden iemand, is dat.

De mensen die het minst verantwoordelijk zijn voor de klimaatcrisis, bevinden zich in de meest kwetsbare positie. De 10 % rijksten op aarde stoten 50 % van de broeikasgassen uit, terwijl de 50 % armste mensen amper 10 % van de uitstoot veroorzaken. De landen die het meest consumeren worden het minst getroffen. Terwijl de armste bevolkingsgroepen niet de middelen hebben om zich voor te bereiden op de veranderende omstandigheden of om hun regio na een ramp weer op te bouwen.

Bovendien zijn vrouwen vaak het hardst getroffen. Wereldwijd zijn zij verantwoordelijk voor 60 tot 80 % van de lokale voedselproductie. Maar in tijden van crisis, zoals wanneer een oogst mislukt door de veranderingen in het klimaat, lijden zij vaker honger. De reden hiervoor nestelt in de discriminerende, patriarchale systemen die de basis vormen van veel landbouwgemeenschappen. Er komt vrouwen minder toe, van het recht op eigendom tot financiën.

Oxfam aan de frontlinie

De wereldwijde klimaatbeweging bestrijdt dit onrecht. Oxfam staat mee aan de frontlinie. Samen met onze wereldwijde, lokale partners helpen we mensen uit kwetsbare gebieden zich aan te passen aan de klimaatverandering. We versterken boeren zodat ze nieuwe, duurzame landbouwmethodes kunnen toepassen en hun brood kunnen blijven verdienen. We helpen mensen om te gaan met de gevolgen van de klimaatverandering. Bij natuurrampen zorgen we voor voedsel en water, sanitaire voorzieningen, hygiënekits en muskietennetten.

Kwart over twaalf voor de mensheid

Daarnaast zet Oxfam overheden aan tot actie. Net zoals bij de coronacrisis moeten zij luisteren naar de wetenschappers en dringend maatregelen nemen om ook deze uitdaging te overwinnen.

Het nieuwste rapport van het klimaatpanel van de VN (het IPCC) bewijst voor de zoveelste keer dat de klimaatverandering al volop bezig is. En dat de opwarming van de aarde een van de schadelijkste oorzaken is van de toenemende honger, migratie, armoede en ongelijkheid overal in de wereld. Er is geen discussie meer mogelijk. Ook mensen met geld en macht blijven niet veilig voor de gevolgen van de klimaatopwarming.

Op de VN-klimaattop in Glasgow moeten de regeringen afspraken maken over de transitie naar een eerlijkere en groenere wereldeconomie. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat de opwarming van de aarde onder de 1,5°C blijft. Ook België heeft serieus werk aan de winkel. De CO2-uitstoot van de gemiddelde Belg moet met maar liefst acht keer naar beneden. De maatregelen die ons land heeft gepland, zijn volstrekt onvoldoende.

Kortom: om het klimaat te redden, is het al lang geen vijf voor twaalf meer. Het is kwart óver twaalf. Dat zal Oxfam in Glasgow duidelijk maken. We nemen bovendien een delegatie jonge ‘Climate Changers’ mee. Zij zullen bij de beleidsmakers het belang van strenge klimaatmaatregelen stevig kracht bij zetten. Want hun toekomst staat op het spel.

Verhef je stem

Je doet wellicht al van alles dat bijdraagt aan de bescherming van onze planeet. Je winkelt duurzaam, laat de auto staan, verwarmt je huis met groene energie. Laat nu ook je stem horen aan onze politici! Hen tot de orde roepen, zou weleens de allergrootste impact kunnen hebben. Onze beleidsmakers moeten onze consumptiemaatschappij aanpassen zodat we met z’n allen minder vervuilen. Zij moeten kiezen voor sterke en coherente maatregelen die een sociaal en rechtvaardig klimaatbeleid mogelijk maken.

Bewegingen van gewone mensen veranderen de loop van de geschiedenis. De afschaffing van de slavernij. Het stemrecht voor vrouwen. Recent nog: op 17 juni 2021 haalden de leden van Klimaatzaak – Oxfam ook present! – hun eerste slag thuis: de Brusselse rechtbank veroordeelde de Belgische overheden voor een gebrekkig klimaatbeleid. We vormen een front om een van de grootste uitdagingen in de geschiedenis van de mensheid aan te gaan.

Als we onze krachten bundelen kunnen we onze planeet beschermen en ongelijkheid uitbannen. Maar we moeten nú handelen.

Fair trade wapent boeren tegen klimaatgrillen

Kleinschalige landbouwproducenten behoren tot de mensen die het zwaarst getroffen worden door de klimaatcrisis. Door oneerlijke handelspraktijken en extreme prijsschommelingen krijgen ze niet de kansen om te investeren in klimaatbestendige ingrepen.

Fair trade geeft hen wel de kans om zich daartegen te wapenen, met onder andere rechtvaardige prijzen, investeringen in duurzame landbouwmethodes en langetermijnengagementen. In Congo zetten we bijvoorbeeld in op agro-ecologie: door inheemse bomen en struiken aan te planten tussen de koffiestruiken werken de boeren met schaduwteelt. De bomen en struiken beschermen de tere koffiestruiken beter tegen de extreme schommelingen en elementen. Ook in Peru, Chili, Brazilië … stappen onze partners over op biologische landbouw en agro-ecologische technieken. Beter voor hun gewassen, het milieu, de mens én het klimaat.

Abonneer je hier
op onze nieuwsbrief