Sterke wijnboeren in Chili

Chili is, naast Mexico, het enige Latijns-Amerikaans lid van de OESO, de club van (vooral rijke) industrielanden. De toekomst lijkt rooskleurig. Maar wie inzoomt, ziet een enorme ongelijkheid en een neoliberale economie die vooral de grote spelers vooruit helpt. Oxfam-wijnaankoper Wim Melis reist elk jaar naar onze partners in Chili en vertelt over de uitdagingen en de kansen die hij opmerkt. 

Vanuit de hoofdstad Santiago reizen we vijfhonderd kilometer naar het noorden. In deze streek ontmoeten we de druivenboeren van de coöperatie Capel, die schuimwijn en pisco levert aan de wereldwinkels. Capel, opgericht in 1934, telt op dit ogenblik 1.200 leden. Het coöperatieve bedrijf is Chileens marktleider voor de productie van de nationale sterkedrank pisco, maar ziet de toekomst soms met een bang hart tegemoet.

Koppige coöperatie

Wim: “Binnen de neoliberale context is het voor coöperaties knokken om te overleven, ook voor Capel. Een van de rijkste families van Chili, die onder andere belangen heeft in de mijnbouw en de financiële sector, koopt het ene na het andere piscobedrijf op. Bij Capel proberen ze cruciale medewerkers weg te kapen in een poging de coöperatie te ontmantelen. Maar Capel blijft weerwerk bieden. Dankzij de ideologische vastberadenheid van het management en de stevige loyaliteit van de leden.”

“Capel is marktleider in de nationale sterkedrank pisco, maar ziet de toekomst met een bang hart tegemoet”

Capel is in Chili een bekende naam en een sterk piscomerk. We moedigen de organisatie aan om haar identiteit als coöperatie meer te beklemtonen. De sociale initiatieven die Capel neemt, kunnen een voorbeeld zijn voor anderen. Dit zou de fairtradebeweging in Chili kracht kunnen bijzetten. Doordat er een groeiende middenklasse is, met steeds bewustere consumenten, zijn er in het land zeker groeikansen voor duurzame bedrijven zoals Capel. Al is er nog een lange weg te gaan.”

 

Wijn of mijn?

Een belangrijke concurrent voor de wijnbouw in Noord-Chili is de mijnbouw, de belangrijkste economische sector in het land. Naast koploper koper ontginnen ze in de Chileense mijnen ook goud, molybdeen, selenium, rhenium, lithium en jodium. Wim: “De mijnbouw gebruikt enorm veel water, voornamelijk smeltwater uit het Andesgebergte.

“De mijnbouw heeft een rampzalige ecologische impact, en pikt ook arbeidskrachten uit de wijnbouw in”

Veel boeren kampen daardoor met watertekort, ook de druiventelers. Naast de vaak rampzalige ecologische impact, pikt de mijnbouw ook arbeidskrachten in. Bij Capel stijgt de gemiddelde leeftijd van de boeren. Jongeren trekken naar de mijnen, waar ze exponentieel meer kunnen verdienen.”

Vurige veerkracht

Ook de klimaatopwarming spaart Chili niet. Herinner je de hevige bosbranden van begin 2017. Ongewone hitte en een uitgedroogde bodem door grootschalige bosbouw zetten enorme gebieden in lichterlaaie.

Toen de branden uitbraken, was Wim op bezoek bij de nieuwe Oxfam-partner VIDSECA in Cauquenes, zo’n 350 km ten zuiden van Santiago: “De producenten toonden een enorme veerkracht. Ze wilden zo snel mogelijk hun velden heropbouwen en de productie weer opstarten. Daarin lijken ze te slagen, ook dankzij vele solidariteitsacties. VIDSECA teelt een oude druivensoort, de paísdruif. De boeren telen deze wijnstokken op traditionele wijze: in struikvorm en zonder irrigatie, want de planten hebben zich aangepast aan de hitte en de droogte. De vaak meer dan honderdjarige planten wortelen zeer diep en brengen zo het beste van het terroir naar boven. Momenteel ontwikkelen we samen met VIDSECA een paíswijn voor de Oxfam-Wereldwinkels.”

Vragen over ons werk in Chili of over onze wijn? redactie@oww.be
Sterke wijnboeren in Chili Oxfam artikel

CAPEL

Valle de Elquí, Chili
  • Coöperatieve uit Vicuña in Noord-Chili
  • Opgericht in 1934
  • Sinds 2011 koopt Oxfam Fair Trade pisco, en later schuimwijn en zoete wijn van CAPEL
Lees meer

Abonneer je hier
op onze nieuwsbrief