TTIP – niet voor iedereen de beste oplossing

Het Transatlantic Trade and Investment Partnership, of TTIP, is het vrijhandelsakkoord tussen Europa (EU) en de Verenigde Staten (VS) dat momenteel onderhandeld wordt. De doelstellingen zijn heel duidelijk: het openstellen van de wederzijdse markten, het opstellen van transparante en eerlijkere handelsregels en het verminderen van administratieve rompslomp. Klinkt goed, toch? Niet voor iedereen, vrezen wij.

Actie 'Niet in mijn naam!'

Wereldwinkeliers uit verschillende gemeenten wilden actievoeren, en vonden een serieuze kluif in TTIP omdat het ernaar uitziet dat boeren in het Zuiden de dupe (zullen) zijn. De werkgroep coördineerde succesvolle acties in verschillende gemeenten, nl het aankleden van standbeelden met op het kledingstuk ‘TTIP, not in my name’.

In de nacht van 17 op 18 januari 2016 kleedden Oxfam-Wereldwinkels-vrijwilligers tal van standbeelden in Vlaanderen – o.a. in Sint-Niklaas, Wuustwezel en Mechelen – aan met een wit hemd. Hiermee vestigden ze de aandacht op het ontransparante proces waarmee het TTIP tot stand komt. Wat is TTIP? En waarom zijn we er sceptisch over? Lees er hieronder alles over.

Een geheimzinnig proces wekt nooit vertrouwen

Tot nog toe verliepen de gesprekken achter gesloten deuren. En geheimzinnigheid wekt uiteraard weinig vertrouwen. De onzekerheid over wat besproken wordt en de onduidelijke uitkomst is vooral nefast voor bedrijven in de landen buiten de VS en de EU. Want kredietverstrekkers weten ook wel dat de betrokken regio’s hun eigen bedrijven niet zullen benadelen.

Landen die niet mee aan tafel zitten, kunnen zich niet voorbereiden op de gevolgen van het TTIP. Bovendien hebben ze het moeilijk om investeringskapitaal aan te trekken omdat ze niet weten welke risico’s zij moeten nemen.

Ook het grote publiek blijft in de mist zitten. En die mist leidt tot speculatie. Want leidt zo’n vrijhandelsverdrag misschien tot het overspoelen van de markt met de gevreesde Amerikaanse chloorkippen? Wel, normaalgezien niet. Tenminste als we vertrouwen mogen hebben in het woord van een Eurocommissaris.

Wat de heisa rond het TTIP alleszins illustreert, is het gebrek aan transparantie. En het feit dat daardoor de aandacht wegblijft van misschien nog veel schrijnendere gevolgen van zo’n ‘monsterakkoord’. Want er zijn jammer genoeg zaken om ons zorgen over te maken.

Hoe eerlijk kunnen de regels van het TTIP zijn?

Op papier lijkt het om een goed akkoord te gaan: het afschaffen van wederzijdse in- en uitvoertarieven zorgt ervoor dat de markt haar disciplinerende rol kan spelen, zodat uiteindelijk het product met de beste prijs-kwaliteitverhouding overblijft. En iedereen produceert waar hij het best geschikt voor is.

Maar of het zo mooi is als het op papier oogt, valt sterk te betwijfelen. Veel sectoren in Europa en de VS worden momenteel nog uitgebreid gesubsidieerd. Dat is concurrentievervalsing, en druist dus in tegen de doelstelling van het TTIP: transparante en eerlijke handelsregels opstellen en streven naar een gezondere internationale handelsmarkt.

Het gevaar loert om de hoek dat – onder het mom van eerlijkere en efficiënte marktwerking – de VS en de EU samen een grote interne markt gaan vormen. En dat spelers van daarbuiten daar geen schijn van kans hebben, omdat hun producten nooit kunnen concurreren met de gesubsidieerde handelswaar uit de EU en de VS.

Harmonisering: moeten we vrezen voor nieuwe handelsbarrières?

Daarnaast maken we ons ook zorgen over hoe beide partijen zullen omgaan met verschillende legale standaarden zoals bijvoorbeeld regels van voedselveiligheid. Door deze gelijk te stellen of aan te passen, moeten we misschien niet alleen de chloorkip vrezen. Een rechtstreeks gevolg van deze gelijkstelling of aanpassing zijn de barrières die deze regels kunnen vormen voor bijvoorbeeld de producenten in het ontwikkelende Zuiden. Want is het zeker dat achter deze mooi verpakte standaarden, geen protectionistische motieven schuilgaan? Zijn we zeker dat het geen voorschriften ten bate van de intern gesubsidieerde sectoren worden?

Wanneer producenten van buiten de EU en de VS niet kunnen voldoen aan voorschriften, die sowieso nooit met hen voor ogen werden opgesteld, worden zij uitgesloten van de interessante markten waarop zij hun uitstekende waren willen slijten.

Ons voorstel is dan ook dat beleidsmakers hun eurocentrische blik verruimen en vooral het globale plaatje overschouwen. De impact van het TTIP zou wel eens groter kunnen zijn buiten Europa en de VS dan ons tot hier toe voorgehouden werd.

TTIP - niet voor iedereen de beste oplossing Oxfam artikel

Abonneer je hier
op onze nieuwsbrief