Twintig jaar vruchtbaar samenwerken

In 2017 mogen Sagrada Familia en Oxfam-Wereldwinkels 20 kaarsjes uitblazen. Al sinds 1997 vind je de wijnen van deze Chileense coöperatie in de wereldwinkel. Tijd om eens een stand van zaken op te nemen.

Samen verbouwen en verkopen

De kleine coöperatie Vinos Lautaro in het dorpje Sagrada Familia, ligt in een van de meest gekende wijnvalleien van Chili: la Valle de Curicó. Sinds 1997 verenigen 21 wijnboeren, waarvan nog 14 actief, zich in het verbouwen van druiven en het verkopen van hun wijn. De coöperatie biedt de leden een prijs die vaak meer dan de helft hoger ligt dan de marktprijs. Vinos Lautaro kan haar leden een leefbare prijs uitbetalen dankzij de verkoop van haar wijn aan fairtradepartners.

Oxfam-Wereldwinkels is sinds het ontstaan van de vennootschap de grootste afnemer van deze wijnproducent. Bovenop een eerlijke prijs, betaalt Oxfam een premie die onder meer wordt geïnvesteerd in onderwijs (toelages voor universitaire studies), gezondheid (een medische verzekering voor kankerpatiënten bovenop een algemene ziekteverzekekering) of recreatie. Sinds kort besloten de boeren op democratische wijze om de premie ook te gebruiken voor de aankoop van landbouwproducten.

Twintig jaar vruchtbaar samenwerken Oxfam artikel

De geconcentreerde Chileense wijnmarkt

Vinos Lautaro is inmiddels een voorbeeld geworden voor andere boerenverenigingen in de omgeving. Toch is overleven op de Chileense wijnmarkt geen lachertje. De wijnbusiness in Chili wordt gedomineerd door drie internationale giganten die samen de verkoop van wijn op nationaal niveau controleren. Wat betreft de aankoop van druiven, kan men vermoedelijk zelfs spreken van een monopolie. Het ziet er zelfs naar uit dat een van de grootste wijnproducenten ter wereld ieder seizoen opnieuw de aankoopprijs voor de druiven bepaalt. Vaak ligt deze ‘marktprijs’ onder de productieprijs.

Kleine Chileense wijnboeren zien met lede ogen aan hoe heel de markt zich schikt naar de oneerlijke opkoopstrategie van deze wijngigant. En hoewel de prijs voor een fles wijn in de supermarkt jaar na jaar relatief stabiel blijft, krijgen boeren steeds minder en minder geld voor hun druiven. Bovendien worden zowel de nationale als internationale regelgeving voor productie, voedselveiligheid en -kwaliteit steeds veeleisender.

De Chileense markt is ook helemaal nog niet bereid om een meerprijs te betalen voor een product van eerlijke herkomst. De fairtrademarkt is dan ook op dit moment haast onbestaande in Chili. Associaties zoals Vinos Lautaro moeten daarom in het buitenland, waar consumenten wel al bewuster kopen, hun geluk beproeven.

Echter, ook op deze externe markten dwarsbomen dezelfde Chileense giganten de kansen van kleine wijnverbouwers. Chileense wijnbedrijven die reeds sterk vertegenwoordigd zijn in de Europese of Noord-Amerikaanse supermarkten, beantwoorden aan de vraag naar fairtradeproducten door hun wijnen ook te laten certificeren. Immers, in tegenstelling tot kleine producenten, is voor dergelijke kapitaalkrachtige bedrijven een certificatie geen onoverkomelijke kost of investering. Met andere woorden, zelfs op de fairtrademarkt moeten de kleintjes vaak opboksen tegen de groten.

Op zoek naar nieuwe markten en betere producten

Gezien de ontelbare obstakels op de thuis- en internationale markt, is het niet zo onbegrijpelijk dat Vinos Lautaro in sterke mate afhankelijk is geworden van de verkoop aan Oxfam-Wereldwinkels. Dit is evenwel geen houdbare situatie. Oxfam begeleidt de boeren daarom in een proces waarin nieuwe markten worden aangesproken en waarbij men investeert in andere en nog betere producten. Zo wil Vinos Lautaro bijvoorbeeld sterk inzetten op biologische wijnen.

De samenwerking tussen Vinos Lautaro en Oxfam-Wereldwinkels staat voortaan in het teken van het verminderen van de afhankelijkheid van Oxfam als handelspartner en het garanderen van het voortbestaan van de coöperatie. Het leven als kleine wijnproducent is immers met uitsterven bedreigd; zonder enige steun van de overheid of organisaties zoals Oxfam, zijn kleine boeren vaak gedoemd om een deel van hun grond te verkopen of te verhuren omdat de inkomsten van hun druiven ontoereikend zijn. Uiteindelijk zien ook de jongeren geen toekomst meer op het platteland; in groten getale trekken ze naar de stad op zoek naar een beter bestaan.

Om de gehele transformatie binnen Vinos Lautaro in goede banen te leiden, besloten de bestuursleden te investeren in de aanwerving van een nieuw commercieel manager. Een cruciale stap in het voortbestaan van deze vennootschap want nieuwe ideeën, inzichten en contacten vormen een goede basis voor de noodzakelijke groei. Bovendien verlopen de internationale relaties vaak in het Engels; een ander obstakel voor deze boeren die weinig onderwijs genoten. Een nieuwe frisse wind waait dus sinds kort in het kantoortje te Curicó. Vele ogen zijn op hem gericht, maar gelukkig neemt hij zijn tijd om de markt en de boeren van Lautaro te leren kennen. De opstelling van een business- of stappenplan is nu een van zijn grootste uitdagingen, maar hierbij kan hij op hulp rekenen van de Raad van Bestuur en uiteraard ook van Oxfam.

Het is duidelijk dat de internationale wijnmarkt er oneerlijke handelspraktijken op nahoudt. Maar wat kunnen we eraan doen? Oxfam-Wereldwinkels biedt via haar producten uit het Zuiden een concreet alternatief voor de consument die bekommerd is om kleine producenten die steeds opnieuw van de markt worden gestoten door multinationals en andere handelsreuzen. Via de aankoop van wijn uit Chili, laat je dan ook meteen je stem horen tegen de beschamende machtsverhoudingen binnen de Chileense en internationale economie. Rafael, Jose Palma, Clorindo, Pablo, Manuel, Juan, Domingo, Mario, Eduardo Campos, Jose Parra, Jorge, Andrés, Pedro en Eduardo Silva zijn er alvast mee geholpen.

Onze wijnpartner

Sagrada Familia

Valle Central, Chili
  • Coöperatie met 22 geassocieerde leden en kleinschalige producenten
  • Opgericht in 1997, datzelfde jaar samenwerking van Oxfam
  • Rechtstreekse aankoop van witte en rode wijn
Lees meer

Abonneer je hier
op onze nieuwsbrief