Skip to main content

Behind the Barcodes: stop het onrecht in de voedingsketen

Met de campagne “Behind The Barcodes” legt Oxfam bloot wat er schuilgaat achter de barcodes. We roepen beleidsmakers en bedrijven op om onmenselijke arbeidsomstandigheden en discriminatie tegen vrouwen in de voedingsindustrie te stoppen en de transparantie en waardeverdeling in onze voedingsketens te verbeteren.

19 jun, 2018

Miljoenen vrouwen en mannen die ons voedsel produceren worden geconfronteerd met armoede en onaanvaardbare arbeidsomstandigheden, ondanks de miljardenwinsten in de voedingsindustrie. Dit blijkt uit het nieuwe Oxfam-rapport ‘Ripe for Change’ (“Achter de Streepjescode”). In dit rapport stelt Oxfam de machtsconcentratie in de voedingsindustrie aan de kaak en is kritisch over de rol van supermarkten in onze voedingsketens.

Machtsconcentratie in de voedingsketen

De voedingsdistributie is in toenemende mate geconcentreerd in de handen van een kleine groep dominante actoren. Op Europees niveau hebben de tien grootste retailers bijna de helft van de detailhandel in voedsel in handen. In België is ondertussen 64% van de markt in handen van de vijf grootste supermarkten.

Supermarkten gebruiken hun marktmacht om van hun leveranciers steeds lagere prijzen te eisen en de risico’s op hen af te wimpelen. Het gevolg is dat veel toeleveranciers slachtoffer zijn van oneerlijke handelspraktijken en dat onze voedingsketens worden gekenmerkt door schokkende ongelijkheid.

Vijf onthutsende bevindingen over onze voedingsketens

Kleinschalige boeren en arbeiders verdienen niet genoeg.

1. Supermarkten incasseren een groeiend aandeel van de kassaprijs die de consument betaalt (tot wel 50% in sommige productketens), terwijl het aandeel voor de arbeiders en producenten is gedaald (in bepaalde productketens tot minder dan 5%).

2. Het aandeel dat naar werknemers en kleinschalige boeren gaat, is onvoldoende voor een minimale waardige levensstandaard. De kloof tussen een leefbaar inkomen en het eigenlijk inkomen is het grootst in de productieketens waarin vooral vrouwen werken.

3. Een bevraging onder arbeiders en kleinschalige boeren in vijf landen (Zuid-Afrika, Italië, Filipijnen, Thailand en Pakistan) toonde dat de meerderheid moeite heeft om voedsel te voorzien voor zichzelf en hun familie, en daar niet altijd in slaagt.

Terwijl supermarkten een steeds groter aandeel van de kassaprijs opstrijken …

4. De acht grootste beursgenoteerde supermarktketens genereerden in 2016 bijna een biljoen dollar in verkoop, 22 miljard dollar in winst en vloeide 15 miljard dollar terug naar de aandeelhouders.

… werken kleinschalige boeren en arbeiders in onaanvaardbare omstandigheden.

5. Op basis van publiek beschikbare informatie over hun bedrijfsbeleid en –praktijk werden de grootste en snelst groeiende supermarkten in Nederland, Groot-Brittannië, en Verenigde Staten geëvalueerd op transparantie in de toeleveringsketen en op behandeling van arbeiders, kleinschalige boeren en vrouwen in de keten. Alle 16 supermarktketens scoorden zeer slecht.

Onze politici moeten aan de slag!

  • De vooropgestelde Europese wetgeving over oneerlijke handelspraktijken in de voedingssector is goed nieuws voor kleinschalige voedselproducenten van over de hele wereld, maar moet worden aangescherpt wil het werkelijk een verschil maken in het leven van de vrouwen en mannen die het meest worden blootgesteld aan oneerlijke praktijken door supermarkten.
  • Belgische beleidsmakers moeten bouwen aan internationale en nationale wetgeving die bedrijven verplicht om mensenrechten doorheen wereldomspannende productieketens te respecteren. Het bindend VN-verdrag voor mensenrechten en bedrijven, en een nationale zorgplicht voor bedrijven, zoals in Frankrijk, zijn daarvoor belangrijke instrumenten. 
  • Beleidsmakers moeten de transitie naar een duurzaam voedingssysteem ondersteunen. Hiervoor zijn maatregelen nodig voor het bevorderen van eerlijke handelsketens en agro-ecologische productiemethoden gebaseerd op lokale afzetmarkt en korte ketens tussen producten en consumenten.

Lees het volledige rapport:

Documenten