KCU

Als kind hielp ik mijn vader de zakken koffie naar de coöperatie te brengen. Dankzij de coöperatie en de goede prijs die we voor de koffie kregen konden we het schoolgeld betalen. Ik wilde gaan studeren en voor KCU werken zodat ik andere gezinnen kon helpen hun kinderen een opleiding te geven. Vandaag ben ik export manager voor KCU
Josephat Katabaro, KCU - 2014
  • KCU
  • KCU
  • KCU
  • KCU
  • Opgericht in 1984
  • Partner sinds 1990
  • Rechtstreekse aankoop van koffie en instant koffie
  • Bukoba, Tanzania

Aan de westkant van het Victoriameer vind je de Kagera-regio, die bestaat uit vijf districten in het noordwesten van Tanzania. Hier telen de producenten van de Kagera Co-operative Union (KCU) al jarenlang zowel robusta- als arabicakoffie.  KCU bestaat uit 126 dorpscoöperaties (‘primary societies’) van koffieboeren, met in totaal zo'n 126.000 leden. Dat is heel wat koffie!

De leden van KCU telen koffie op zeer kleine oppervlaktes (gemiddeld 0.5 hectare grond), samen met bananen, boontjes, ananas, … (intercropping). Van KCU krijgen de producenten de garantie dat ze hun koffie kunnen verkopen. KCU regelt het transport van de koffie (sommige dorpscoöperaties liggen ver van de stad Bukoba, of hebben geen verharde wegen) en er worden vormingen gegeven over kwaliteit en biologische productie.

De koffie van KCU wordt niet alleen in het Noorden verwerkt. KCU heeft zelf aandelen in de Tanica fabriek in Bukoba, waar koffie gebrand wordt voor de lokale markt en waar oploskoffie geproduceerd wordt voor zowel lokale consumptie als voor export.  De oploskoffie van Oxfam wordt dus in het Zuiden geproduceerd!

Een belangrijk deel van de productie is ondertussen biologisch gecertificeerd. De specifieke robustakoffie van KCU wint jaar na jaar aan kwaliteit en wordt door de markt meer en meer gesmaakt. Met betere prijzen voor de koffieproducenten tot gevolg.

De laatste jaren is de concurrentie om koffie in de Kagera-regio groot. Privé bedrijven of multinationals komen er koffie opkopen en maken het KCU niet gemakkelijk. Boeren werden vaak verleid om te kiezen voor snel gewin en hun koffie aan de opkopers te verkopen. Daaraan kwam een einde toen de overheid een wet uitvaardigde die het rechtstreeks aankopen bij de boer verbiedt. Koffie kan alleen nog worden gekocht op de veiling waar de coöperaties die aanbieden. De regering  begrijpt de meerwaarde van coöperaties voor de kleinschalige boeren en kiest er dus bewust voor om de markt zo te reguleren dat de macht van internationale spelers beperkt blijft.

Fair trade is voor de leden van KCU een blijvende motivatie en heeft uiteraard voordelen op lange termijn (bv. investeringen van de fairtradepremie in een veldhospitaal) ervoor dat koffieproducenten loyaal blijven aan deze grote en mooie coöperatie.

Omgaan met klimaatverandering

Sinds enkele seizoenen ondervinden koffieproducenten in Tanzania de gevolgen van klimaatsverandering: de grote regens komen niet meer op het juiste moment, zijn niet intens genoeg, de temperatuur tijdens het rijpen van de koffiebessen is hoger dan voordien (waardoor men op grotere hoogte moet gaan telen of waardoor bessen te snel afrijpen), … Dit alles zorgt ervoor dat de koffieteelt niet meer zo veel opbrengt als vroeger en dat alles onvoorspelbaarder en moeilijker te managen valt. Bijvoorbeeld: na de oogst worden koffiebessen gedroogd in de schil. Voordien was dit een regenvrij seizoen en hoefde de producenten niet bang te zijn dat bessen opnieuw nat zouden worden en zouden beschimmelen. Tegenwoordig kan je er niet meer van uitgaan dat het niet zal regenen in het oogstseizoen.

Omdat KCU inziet welke gevolgen de klimaatsverandering kan hebben voor de producenten en hun toekomst als coöperatie, startten ze met een project rond biologische landbouwprincipes. Boeren leerden hoe ze kunnen strijden tegen erosie en hoe ze ecologischer met de bodem kunnen omgaan. Tegelijk werden een 20-tal coöperaties ondersteund bij het verkrijgen van een bio-certificaat. Het Partnerfonds van Oxfam-Wereldwinkels  investeerde in 2015 in dit certificeringsprogramma. Dit zijn natuurlijk maar druppels op een hete plaat en klimaatsverandering moet globaal worden aangepakt. Maar de boeren van KCU dragen zo op hun bescheiden manier wel bij tot de oplossing van het klimaatvraagstuk.