Skip to main content

Belg aan het hoofd van Mondelez

De Belg Dirk Van de Put komt vanaf november aan het hoofd te staan van de Amerikaanse voedingsreus Mondelez. Van de Put krijgt zo de leiding over een multinational met 26 miljard dollar omzet en 90.000 werknemers, gekend van producten als Milka, Côte d’Or, Lu, Stimorol en Oreo. Oxfam-Wereldwinkels schrijft hem een brief.

4 aug, 2017

Geachte heer Van de Put,

Mogen wij u eerst en vooral feliciteren met uw benoeming tot toekomstige CEO van het Mondelez-consortium? Met onder meer Côte d’Or, Milka en Cadburry in de portefeuille wordt u plotsklaps één van de machtigste personen in de wondere wereld van de chocolade.

Voor België – toch nog steeds hét chocoladeland bij uitstek – is dit nieuws een grote eer. Uw nakende aanstelling werd door de nationale media dan ook met de gepaste trots aangekondigd. Aan die vele terechte lofbetuigingen willen wij van Oxfam-Wereldwinkels graag een bekend gezegde toevoegen: “with great power, comes great responsibility”.

De uitdagingen in de cacaosector zijn immers immens. De situatie van cacaoboeren is nooit zo schrijnend geweest als vandaag, onder andere door de ineenstorting van de cacaoprijs.

Ja, er zijn de voorbije jaren stappen vooruit gezet. Maar de koerswijziging in de cacaosector moet veel verder gaan, wil de leefsituatie van de cacaoboeren in Ivoorkust en Ghana - de twee landen die instaan voor 60% van de globale productie – er substantieel op vooruit gaan.

Het is een strijd die we met Oxfam-Wereldwinkels al jaren voeren, maar waarvoor we, vanaf nu beste heer Van de Put, ook naar u kijken. Zoals we al zeiden; macht brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee.

Want hoewel chocolade een van de meest gegeerde producten ter wereld is, waar grof geld mee wordt verdiend, blijft het donker aan het eind van de tunnel. De Cacao Barometer 2015 schetste dat de boeren in Ivoorkust gemiddeld 0,50$ per dag en in Ghana 0,84$ per dag verdienen, ver onder de extreme armoedegrens van 1,25$ per dag. Een andere bittere statistiek in de cacaosector is de hardnekkige kinderarbeid. Ondanks de vooruitgang die het voorbije decennium weldegelijk werd geboekt op het vlak van capaciteitsversterking en traceerbaarheid van de cacaobonen, zijn er volgens het International Cocoa Initiative (ICI) nog steeds 2 miljoen Ghaneese en Ivoriaanse kinderen actief onder de ergste vormen van kinderarbeid. Dit heeft niet zozeer te maken met onverantwoordelijke ouders dan wel met de dramatische lage en dus onleefbare prijzen die zij voor hun teelt ontvangen.

Bovendien dreigt de bescheiden vooruitgang van de afgelopen jaren opnieuw teniet gedaan te worden door een wereldmarktprijs voor cacao in vrije val (juni 2016: 3.100$/ton, juni 2017: 2.000$/ton). De prijs die de boeren op hun veld ontvangen, bevindt zich nog een heel stuk lager. Het ICI waarschuwt voor een opstoot van kinderarbeid door de extreem lage prijzen. Ongeacht alle inspanningen blijft het schoentje wringen bij het mensonwaardige inkomen van de cacaoboer. Het is hier dat de kernuitdaging ligt, maar ook waar, ondanks alle dure woorden van uw voorgangers, er weinig vooruitgang wordt geboekt: het uitroeien van armoede onder de cacaoboeren.

De cacaosector is het typevoorbeeld van het zandlopermodel in internationale handel (breed aan de uiteindes maar erg nauw in het midden). Er zijn zo’n 14 miljoen cacaoboeren en -arbeiders actief in de wereld, waarvan goed 90% kleinschalige landbouwers zijn die (te) weinig georganiseerd zijn in coöperaties. Zij zijn overgeleverd aan een teruglopend aantal verwerkers. Het merendeel van de cacaobonen wordt vandaag vermalen door slechts zes reuzen die 70% van de globale markt innemen (Barry Callebaut, Olam, Cargill, …). Is het dan vreemd dat bij een dergelijke machtassymmetrie de boeren nauwelijks iets overhouden aan hun noeste arbeid?

Na de verwerkers komen de chocoladeproducenten waarvan Mondelez, het bedrijf dat u gaat leiden, het grootste ter wereld is met 450.000 ton/jaar, voor Nestlé en Mars (cijfers uit Cacao Barometer 2015).

Aan het andere eind van de zandloper staan de honderden miljoenen chocoladeconsumenten, vooral in Europa en Noord-Amerika, maar de vraag stijgt ook razendsnel in China en India. De macht van cacaoverwerkers en chocoladeproducenten en hun impact op de leefomstandigheden van cacaoboeren zijn dus direct en immens.

Een bedrijf als Mondelez kent de leefomstandigheden van de cacaoboeren beter dan wie ook. Volgens het Sustainability Report van uw toekomstige werkgever beschikken ze over gedetailleerde data over 115.000 cacaoplantages. Met een dergelijke marktmacht en kennis moet het volgens ons mogelijk zijn om mechanismes te vinden om de prijzen te stabiliseren (met flexibele premiums bijvoorbeeld).

Het verontrustte ons dan ook een beetje dat in het persbericht over uw nakende CEO-schap, men het enkel had over de nood aan nieuwe groei van het bedrijf, terwijl het alweer stil blijft over een veel fundamentelere uitdaging: een leefbaar inkomen garanderen aan zij die de gouden cacao telen en zo meer dan rechtstreeks bijdragen aan de bedrijfswinsten en dus ook aan uw verloning.

Nogmaals, er is vooruitgang geboekt in de cacaosector. Er is meer openheid dan tien jaar geleden, toen de problemen niet eens benoemd werden. Bedrijven zetten in op Corporate Social Responsibility-projecten en ook certificering is in opmars. Dat merk je aan de kikkertjes en andere logo’s op de verpakking. Vorig jaar kondigde Mondelez aan dat ze voortaan haar eigen sustainability-label hanteert, onder de naam ‘Cocoa Life’. Hoewel er ongetwijfeld zeer sterke ervaringen worden opgedaan en de boeren stappen zetten, dreigen deze stappen volledig van de kaart geveegd te worden door de dramatisch onstabiele prijs. De labels zijn beter dan niets, maar klaarblijkelijk halen ze niet zoveel uit tegenover een prijsstorm en bieden ze niet het nodige perspectief van duurzame ontwikkeling.

Een bedrijf als Mondelez  maar ook zijn concurrenten moet de uitdagingen voor de cacaoboer heel serieus en persoonlijk opvatten. Hoe hoog het loon van een cacaoboer moet liggen, kan berekend worden. Hoe prijsschommelingen kunnen beheerst worden, daar bestaan methodes voor, waarmee een grootmacht als Mondelez op een transparante manier kan experimenteren.

Met een menswaardig loon voor cacaoboeren, kunnen hun kinderen naar school gaan in plaats van zwaar en gevaarlijk werk te verrichten op het veld. Cacaoboeren moeten kunnen instaan voor de noden van hun families en investeren in een duurzame onderneming, waar diverse teelten aanwezig zijn, naast kwaliteitsvolle cacao. Een bedrijf als Mondelez kan er op termijn alleen maar wel bij varen.

Beste mijnheer Van de Put, we lazen dat “bring change” uw persoonlijke devies is. Die change is meer dan ooit nodig voor de cacaoboeren. Wij hopen dan ook van harte dat ze in u een bondgenoot zullen vinden!

Want zou het ‘eerlijk(er)’ maken van ’s lands bekendste exportproduct niet de mooiste verandering zijn die u in uw carrière gerealiseerd zou hebben?

Oxfam-Wereldwinkels wenst u veel succes en kijkt uit naar een open dialoog.