Skip to main content

Cacaoboer verdient zijn brood niet met chocolade

Extreme armoede is nog steeds de norm onder West-Afrikaanse cacaoboeren. Tegelijkertijd wordt de productieketen van cacao meer en meer gedomineerd door een klein groepje grote bedrijven. Bestaande initiatieven en programma’s zijn niet voldoende om de problemen van de cacaoboeren aan te pakken. Meer fundamentele hervormingen van de sector zijn hard nodig. Dit zijn een aantal van de hoofdconclusies van de Cacaobarometer 2015 die verscheen op 7 maart 2015, een initiatief van de belangrijkste Europese maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij een duurzame cacaoproductie.

6 maa, 2015

Kernprobleem niet aangepakt
“Ondanks alle inspanningen die momenteel in de cacaosector gebeuren, worden de belangrijkste problemen niet aangepakt: de extreme armoede van cacaoboeren en het feit dat zij geen stem hebben in het debat over duurzaamheid in cacao,” zegt Marieke Poissonnier van Oxfam-Wereldwinkels, die meewerkte aan de studie. De Cacaobarometer richt zich daarom op de verdeling van de toegevoegde waarde in de toeleveringsketen, en de echte inkomens van cacaoboeren. Dit is de eerste keer dat een dergelijke studie uitgevoerd werd.
 
Laag inkomen voor cacaoboeren
West-Afrikaanse cacaoboeren leven ruim onder de internationaal gehanteerde extreme armoedegrens. In Ivoorkust – ’s werelds grootste cacaoproducent – moet een boer vier keer zoveel verdienen om de armoedegrens van 2 dollar per dag te bereiken. Voor een inkomen dat in de basisbehoeften voorziet, een leefbaar inkomen, moet het inkomen nog veel meer omhoog.
 
Aangezien de opbrengst van de oogst nauwelijks volstaat om te overleven, hebben de cacaoboeren uiteraard geen geld voor extra werkkrachten. Dit leidt tot slechte arbeidsomstandigheden, mensenrechtenschendingen en vele andere problemen in de cacaoketen, zoals kinderarbeid. Cacao biedt geen aantrekkelijke toekomst meer. Steeds meer kinderen van cacaoboeren verlaten de sector en de gemiddelde leeftijd van een cacaoboer is bijna gelijk aan zijn levensverwachting.
 
Huidige programma’s lossen problemen niet op
Veel duurzaamheidsprogramma’s richten zich op het verhogen van de productiviteit van boeren, maar deze benadering alleen zal het armoedeprobleem niet oplossen. Opbrengsten moeten omhoog, maar een stijgende productiviteit van boeren moet hand in hand gaan met stijgende prijzen. Dit houdt in dat chocolade duurder moet worden. Gewasdiversificatie, zekerheid over landgebruik en -bezit, betere infrastructuur en toegang tot informatie voor boeren, zijn ook nodig.
 
Fundamentele verandering
De organisaties achter deze studie pleiten voor een fundamentele verandering in de cacaosector. Dat vergt ook moed van overheden en andere spelers. Er is nood aan een model waar een leefbaar inkomen voor een cacaoboer opnieuw mogelijk is, een inkomen dat in basisbehoeftes kan voorzien. Dat vraagt een andere aanpak over hoe de prijs in elke stap van de productieketen bepaald wordt, van de cacaobonen bij de boer tot de chocoladereep in onze winkels. En het vraagt een meer verregaande aanpak dan de projecten die we nu zien: sectorbrede en bindende maatregelen zijn nodig om deze sector er bovenop te helpen en boeren opnieuw een correct inkomen te geven voor de arbeid die ze verrichten.
“Als de cacaosector niet fundamenteel verandert, dan is er geen toekomst voor cacaoboeren,” besluit Marieke Poissonnier.
 
Aanbevelingen:

  • Ontwikkeling van een model voor een leefbaar inkomen voor kleinschalige cacaoboeren.
  • Aanpakken van de prijsvorming, zodat boeren hogere prijzen krijgen.
  • Omschakelen van vrijwillige standaarden naar bindende sectorbrede oplossingen. 

 

Oxfam-Wereldwinkels en cacao
Oxfam-Wereldwinkels volgt al jaren de evoluties in de cacao- en chocoladesector op de voet. Zo voerde de organisatie enkele jaren geleden een geslaagde campagne over kindslavernij in de cacaoteelt. Aansluitend hierbij leent Oxfam haar expertise aan de Cacaobarometer, een rapportenreeks die regelmatig een stand van zaken geeft van de duurzaamheid van de handels- en productieketen van cacao. De rapporten zijn een initiatief van een consortium van de belangrijkste Europese middenveldorganisaties die werken aan een duurzame cacaoproductie, waaronder de Belgische organisaties Oxfam-Wereldwinkels en ABVV.

Documenten