Cacao

De cacaomarkt is ziek. De chocolade-industrie is jaarlijks goed voor $100 miljard en toch geraken de cacaoboeren niet uit de vicieuze cirkel van armoede. Die armoede leidt tot wijdverspreide kinderarbeid in West-Afrika. Tegelijk staat cacaoproductie op dit moment gelijk aan grootschalige ontbossing van kostbaar regenwoud. Bedrijven moeten veel meer doen voor duurzaamheid. Maar het is aan de overheden om de regels op te leggen die voor een echte transformatie zorgen.

Het is nu twintig jaar geleden dat de eerste reportages over slavernij en kinderarbeid in de media kwamen. Eind jaren 1990 stelde de wereld op een pijnlijke manier vast dat onze zoete zonde gepaard gaat met uitbuiting van kinderen en zo hun ontwikkelingskansen ontneemt. Terwijl de sector niet thuis gaf, bleven ’ngo’s zoals Oxfam-Wereldwinkels zich in dit probleem vastbijten.

Bij Oxfam-Wereldwinkels ondersteunen we boerencoöperaties in hun ontwikkeling op weg naar een groter deel van de reep. In het geval van de cacaosector worden we jammer genoeg te vaak geconfronteerd met heel zwakke coöperaties en boeren die zelfs niet in hun basisvoorzieningen kunnen voldoen.

Maar ons werk houdt daar niet op. We voeren de druk ook op om de markt te veranderen. Die markt wordt gedomineerd door een handvol giganten die cacao verhandelen, vermalen en verwerken en chocolade verkopen. Terwijl de consumentenprijs van chocolade decennialang stijgt, worstelt de boer met gruwelijke prijsschommelingen.

De problemen worden niet meer ontkend door de chocoladesector en dat is een stap vooruit. Ondertussen heeft ongeveer elk bedrijf een duurzaamheidsprogramma en –doelstellingen. Oxfam-Wereldwinkels vindt het belangrijk dat die programma’s op een transparante manier gebeuren en dat ze geen afhankelijkheidsrelatie van de boeren tot stand brengen.

Toch zullen vrijwillige initiatieven nooit het probleem oplossen. Ingrijpend overheidsbeleid is nodig om van cacao een structureel duurzame sector te maken. In de eerste plaats kijken we dan naar het handelsgewicht van de Europese Unie, die 60% van de cacao importeert, maar vooral opkomt voor de belangen van de Europese bedrijven. Duidelijke regels en omvattende actieplannen zijn nodig om:

  • mensenrechten te garanderen
  • ontbossing, klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit in te dijken
  • cacao een motor te maken voor duurzame ontwikkeling

De Belgische overheid en onze chocoladesector moeten absoluut een voortrekkersrol spelen om de lat voor duurzaamheid hoog te leggen. Het wordt tijd dat we eindelijk weer trots mogen zijn op Belgische chocolade!

Cacao in cijfers.

70% van de cacao ter wereld komt uit West-Afrika

60% van de cacao ter wereld komt uit Ivoorkust (40%) en Ghana (20%)

De cacaoboer in Ivoorkust ($0,54/dag) en de cacaoboer in Ghana ($0,82/dag) leven allebei onder de extreme armoedegrens van $1,90/dag. 

Kinderarbeid in cacaoproductie neemt toe. 
Volgens een studie werkten in 2015 2,2 miljoen kinderen op de cacaovelden in Ivoorkust en Ghana (http://www2.tulane.edu/news/releases/tulane-releases-report-on-child-labor-in-west-african-cocoa-production.cfm)

60% van de cacao ter wereld wordt ingevoerd in de Europese Unie. 10% wordt ingevoerd in België

60% van de cacao ter wereld wordt verwerkt door 3 verwerkers: Barry Callebaut, Cargill en Olam

50% van de chocolade wordt verkocht door 4 snoepfabrikanten: Mondelez, Nestlé, Mars en Ferrero

Van 1988 tot 2008 verdween in Ivoorkust ongeveer de oppervlakte van België (30.000 km2) aan kostbaar regenwoud voor cacaoproductie. Daarna ging de ontbossing aan een ongezien tempo verder. Ondertussen is nog maar 4% van het land bedekt door regenwoud, terwijl het ooit meer dan een kwart was.