Skip to main content

Hoe goedkoop kan duurzaam zijn?

“Duurzame chocolade kan ook goedkoop zijn” titelde De Standaard (12/01) over de beslissing van supermarkt Lidl om voortaan chocolade te verkopen die voldoet aan het Cocoa Sourcing Program van Fairtrade (het vroegere Max Havelaar). Maar is de Lidl-chocolade voortaan ook echt duurzaam?

Bart Van Besien, beleidsmedewerker Oxfam-Wereldwinkels / Foto: Peter DiCampo
16 jan, 2018

Met de beslissing van Lidl om voor Fairtrade-gecertificeerde chocolade te gaan, wordt het volume cacaobonen die het label mogen dragen, serieus opgedreven. Dat is goed nieuws voor de boeren en coöperaties die hierdoor extra financiering en begeleiding krijgen. Broodnodig, want cacaoboeren staan er nog steeds heel slecht voor. Extreme armoede, kinderarbeid en zwakke coöperaties blijven een realiteit … en dat in een chocoladesector die jaarlijks $130 miljard waard is.

De lat moet omhoog
De beslissing van Lidl is een stap in de goede richting. Tegelijk bewijst dit nieuws nogmaals dat certificering slechts één aspect is op de weg naar een duurzame en eerlijke chocoladeketen. Certificeerders voeren een harde strijd om deals met “big chocolate”, sinds de sector bijna unaniem besliste om tegen 2020 volledig gecertificeerd te zijn. De winnaar van deze strijd is op dit moment ‘Utz-certified’. Fairtrade bokst daartegenop, maar riskeert daardoor de lat voor duurzaamheid te laag te (moeten) leggen. Die lat moet volgens Oxfam-Wereldwinkels dringend omhoog! We moedigen Fairtrade aan om snel werk te maken van de aangekondigde broodnodige herziening van de fairtrademinimumprijs voor cacao. En supermarkten zoals Lidl stimuleren we om ook dan die hogere minimumprijs te betalen.

Het optrekken van de duurzaamheidslat is bijzonder moeilijk in een markt waar retailers elkaar steeds driester bekampen met lagere prijzen. Op weg naar duurzame chocolade hebben grootwarenhuizen wat dat betreft een grote verantwoordelijkheid, die nog maar weinig belicht is. Door chocolade in de supermarkt te verkopen aan bodemprijzen, bieden ze weinig ruimte aan de andere spelers in de keten om het inkomen van de boeren substantieel te verhogen.

Te grote marktmacht
Dat Lidl haar prijs naar eigen zeggen niet moet verhogen om fairtradecacao in haar chocolade op te nemen, duidt onder meer op de grote marktmacht die de grote supermarktketens hebben. En het is ook die machtsconcentratie die een gezond werkende markt, waar iedereen een eerlijk deel van de koek krijgt, in de weg staat. Net zozeer als de macht van het handvol chocoladebedrijven dat nagenoeg de hele chocoladeproductie heeft ingepalmd. Barry Callebaut en Cargill, de twee grootste chocoladeverwerkers, hadden in 2017 een financieel topjaar terwijl de cacaoprijs in het Zuiden in mekaar stuikte.