Skip to main content

Kindslavernij lust ik niet!

Al in 2010 stelde Oxfam-Wereldwinkels de zaken op scherp over de cacaosector: “De meeste chocolade in de Belgische winkelrekken is niet kindvriendelijk. In West-Afrika werken meer dan 100.000 kinderen onder wat de Internationale Arbeidsorganisatie 'de ergste vormen van kinderarbeid' noemt. Kinderen zijn het slachtoffer van mensenhandel. In de chocolade die we elke dag eten vind je vaak cacao die geproduceerd wordt op basis van dit soort kinderuitbuiting.” Het was het startschot voor de campagne 'Kindslavernij lust ik niet’. En die werd een succes: terwijl de chocoladebedrijven de boodschap van onze campagne in 2010 zwaar overdreven vonden, geven alle bedrijven vandaag toe dat er dringend actie moet komen om het probleem te verhelpen. Jammer genoeg is er in 2017 nog altijd veel werk aan de winkel.

5 sep, 2014

We legden in de campagne uit dat wat de Wereldhandelsorganisatie 'de ergste vormen van kinderarbeid' noemt, zoals slavernij, kinderhandel en zwaar en gevaarlijk werk, het resultaat is van meer structurele oorzaken. De extreme en langdurige armoede bij cacaoboeren en het gebrek aan kwalitatief onderwijs zijn de twee kernoorzaken die vandaag nog steeds de kansen van jonge generaties West-Afrikanen afnemen.

De cacaoteelt is een erg arbeidsintensieve teelt. Voor de pluk en de oogst, is veel mankracht nodig. Met machetes worden de kolven opgekapt en de bonen eruit gehaald. Die moeten een week gisten, waarna ze nog een week moeten drogen. Pas dan kunnen de bonen een behoorlijke kwaliteit hebben en kan een boer zijn waar verkopen. Vaak is hij afhankelijk van opkopers die slechts zelden langskomen. De onderhandelingspositie van de cacaoboer is bijgevolg belabberd – het geld dat een opkoper aanbiedt is meestal te nemen of te laten.

In de campagne riep Oxfam-Wereldwinkels op om een verzoekschrift te tekenen. We verzochten de Vlaamse overheid het nodige te doen tegen deze praktijken, vanuit haar bevoegdheden. We vroegen actie van het Vlaamse Kinderrechtencommissariaat en eisten dat Vlaanderen in haar openbare aanbestedingen geen producten met ergste vormen van kinderarbeid meer zou aankopen.Veel mankracht wil zeggen dat de arbeid betaald moet worden. Omdat de cacaoboer ook zijn familie te onderhouden heeft, is er te weinig over om de arbeid te vergoeden. Het gevolg is dat kinderen worden aangevoerd uit buurlanden Burkina Faso of Mali, met de vage belofte van een nieuwe fiets of radio, om te werken op de Ivoriaanse of Ghanese cacaovelden. Ze worden niet vergoed en moeten werk verzetten dat de Internationale Arbeidsorganisatie ‘ergste vormen van kinderarbeid’ noemt (conventie 187).

"Voor het verzoekschrift zamelden we 58.771 handtekeningen in"

Voor het verzoekschrift zamelden we 58.771 handtekeningen in, in slechts enkele maanden tijd. Het gaf ons de gelegenheid om tijdens een hoorzitting in het Vlaams Parlement de problematiek uit de doeken te doen en op te roepen tot actie. Bovendien kwam er nadien nog een vervolghoorzitting met de sector. Hierin werd opnieuw gedebatteerd over de rol van de Vlaamse overheid in het uitbannen van de ergste vormen van kinderarbeid in de cacaosector. Vandaag heeft het Kinderrechtencommissariaat de problematiek opgenomen en houden openbare aanbestedingen hier uitdrukkelijk rekening mee.

Dankzij ons lobbywerk én de brede steun van bezorgde burgers en vrijwilligers kwam de thematiek ook op de Europese politieke agenda. Oxfam-Wereldwinkels legde uit op de Letse of Maltese tv waarom dit een structureel onrecht is en wat eerlijke handel ermee te maken heeft. Uiteindelijk kwam er in 2012 een Europese resolutie tegen de ergste vormen van kinderarbeid. Over de cacaosector werd grote bezorgdheid geuit.

Het zijn kleine stapjes, maar we stellen vast dat het geluid in de sector in een paar jaar tijd veranderd is. Waar in 2010 de boodschap van onze campagne als zwaar overdreven werd bestempeld door de sector, vind je vandaag geen enkel bedrijf dat ontkent dat er dringend actie moet komen om aan het probleem te verhelpen. Toen ondenkbaar, maar vandaag wordt gezegd dat het bedrijfsleven te weinig heeft gedaan. Ook de structurele oorzaken van extreme armoede en gebrekkig kwalitiatief onderwijs zijn algemeen aanvaard. Deze boodschap krijgen we ook te horen in een CNN-interview met Joanna Scott van de Coalition of Chocolate and Cocoa Companies (20/9/2011).

Bewustwording bij consumenten en actoren in de keten is een eerste stap, maar de fundamenten voor de onrechtvaardige situatie waarin kinderen en jongeren terechtkomen in West-Afrika blijft bestaan. Daarom zal Oxfam-Wereldwinkels zich blijvend inzetten voor een eerlijke handel, ook in een complexe keten als die van cacao.