Skip to main content

Kleine pionnen in een grote theewereld

Sri Lanka, het oude Ceylon. Van oudsher ligt het eiland in de kern van de boeddhistische cultuur. Vandaag is het dé toeristische trekpleister in de Indische Oceaan. Met brede zandstranden en een helblauwe zee om in te snorkelen, indrukwekkende historische sites en … uitgestrekte theeplantages. Thee is een van de gewassen die Sri Lanka wereldwijd bekendheid geven. Hoog tijd dat de theeboeren daar zelf ook iets aan hebben, niet?

Griet Rebry
7 jan, 2016

Weelderige theetuinen
Zo’n postkaart met een panoramisch zicht over uitgestrekte theeplantages mag dan wel indruk maken op het thuisfront, toch is wat erachter zit niet zo’n idyllisch plaatje. Grootschalige monoculturen, wat deze plantages zijn, zijn geen goede zaak voor de biodiversiteit in dit van nature zo diverse land. Ook niet voor de mensen die op de plantages werken. De grote bedrijven die de plantages beheren, behandelen de theepluksters bijna als slaven. Uren werken ze gebukt onder de brandende zon, met pijnlijke voeten die aangetast zijn door de pesticiden die het onkruid van de plantages moeten weghouden. Voor een belachelijk loontje.

Biofoods, Oxfams partner en leverancier van thee in Sri Lanka, pakt het anders aan. Voor de mensen en voor het land. Geen monocultuur of chemische middelen, maar juweeltjes van theetuinen waarin ook fruitbomen en kruiden groeien. Zoals de peper die je in de Oxfam-Wereldwinkel vindt. Deze mengteelt vermijdt de ecologische nadelen van een monocultuur en zorgt ervoor dat de boeren voor hun inkomen niet afhankelijk zijn van het slagen van één gewas.

De theeboeren van Biofoods wonen in de regio’s van Kandy en Uva. Ze zijn verenigd in associaties en leveren hun biothee aan Biofoods, dat de verse theeblaadjes verwerkt, verpakt en verkoopt. Biofoods begeleidt en versterkt op zijn beurt ook de boerenassociaties.

Kleine pionnen in het spel
In een ideale wereld gaat de thee van de idyllische theevelden naar de ideale verkoopplaats: een veiling waar vraag en aanbod kunnen spelen en de producent een eerlijke prijs kan bedingen voor zijn thee. Maar ook dat ideaal is in Sri Lanka niet aan de orde. Op de veiling van de economische hoofdstad Colombo spelen grote bedrijven onder één hoedje. Ze spreken onderling af welke prijs ze maximaal willen betalen en manipuleren het spel van vraag en aanbod. Kleine boerenorganisaties zijn in dit oneerlijke machtsspel maar pionnen,  de grote spelers verpletteren hen zonder pardon.

Daarom hebben de boeren er alle baat bij hun thee te verkopen langs andere wegen dan de veiling. Biofoods is zo’n weg. Het bedrijf verkoopt de thee in lokale fairtradewinkels en exporteert de thee aan fairtradevoorwaarden. Zo koopt Oxfam-Wereldwinkels de thee rechtstreeks van Biofoods, zonder tussenschakels. En zijn de boeren die bij Biofoods aangesloten zijn, beter af dan de arbeiders op de plantages van de grote internationale theebedrijven.