Libera Terra

Het aanbieden van Libera Terra-producten in de Wereldwinkels is een mooie illustratie van hoe Oxfam-Wereldwinkels naast de ondersteuning van zuidelijke producenten nu ook kan en durft kiezen voor moedige en rechtvaardige initiatieven dichter bij ons.

Libera Terra ("Het bevrijde land") is een Siciliaanse organisatie die coöperatieve landbouwbedrijven op de voormalige, geconfisqueerde, maffia-eigendommen groepeert. Onder deze naam commercialiseren een aantal landbouwcoöperaties olijfolie, wijn, pasta en andere mediterrane producten. Op die manier maken ze gebruik van hun rijke culinaire traditie om jobs te creëeren. Die zijn broodnodig in een land met torenhoge werkloosheid, diepgewortelde corruptie.

Libera Terra koppelt sociaal-economische ontwikkeling aan een succesvol ondernemingsmodel zonder daarbij haar kernwaarden en uitgangspunten af te zwakken. De missie van Libera Terra en hun manier van werken sluiten nauw aan bij de visie van Oxfam-Wereldwinkels om kleinschalige, onafhankelijke producenten te ondersteunen en te doen groeien.

Herovering van het land

Het Siciliaanse dagelijkse leven werd jarenlang gedomineerd door wat ‘de maffia’ wordt genoemd. Een relatieve wetteloosheid verhinderde de ontwikkeling van democratische politieke structuren en, nog belangrijker, het ontstaan van een gezond economisch en sociaal weefsel. Om deze situatie aan te klagen en te bestrijden werd in 1995 een netwerk opgezet (Libera) waarin tal van organisaties, scholen en lokale activistengroepen samenwerkten aan een cultuur van ‘rechtszekerheid’. Eén van de concrete doelen was het (terug) in bezit nemen van geconfisqueerde eigendommen. Na ontmanteling van misdaadgroeperingen worden hun bezittingen immers de facto publieke eigendom.

Het Libera Terra Project

Het Libera Terra Project is de structuur waarbinnen sociale coöperaties kunnen opereren voor de uitbating van landbouwbedrijven op de voormalige maffia-eigendommen.

De eerste daarvan werd actief in 2001 en lanceerde de eerste - biologische - pasta in 2002. Sindsdien zijn volgens dit principe nog veel meer coöperatieven opgericht in verschillende regio’s. Als de coöperatieven beantwoorden aan de sociale, ethische en technische (kwaliteits)eisen, mogen ze producten vermarkten onder het Libera Terra-merk.

Vandaag verenigt Libera Terra 9 coöperatieven in vier regio’s (Sicilië, Calabrië, Puglia en Campania) die in totaal 975 ha grond bewerken. Daarop worden graan, olijven, druiven, peulvruchten en groenten verbouwd.

Een sociale onderneming

De medewerkers op de boerderijen zijn voor minstens één derde mensen die moeilijk toegang hebben tot de reguliere arbeidsmarkt. Naast de biologische landbouwactiviteiten wordt binnen de organisatie ook ingezet op andere inkomsten, zoals bijvoorbeeld agrotoerisme. De afgelopen jaren konden ook andere coöperaties toetreden tot het consortium en nam het een coördinerende rol aan in het hele productieproces.

Libera Terra is betrokken van bij het begin van de keten (teeltplanning) tot de effectieve verwerking en verpakking. Hiermee zet het consortium in op een succesvolle vermarkting van de geteelde producten om zo de economische vatbaarheid van het project te verzekeren. Oxfam-Wereldwinkels probeert hen bij te staan bij het zoeken naar nieuwe afzetmarkten en het ontwikkelen van interessante producten.

Dichter bij ons

De Libera Terra-producten worden in Italië verdeeld door de plaatselijke wereldwinkels (CTM/Altromercato) en de coöperatieve supermarkten van Coop. Vanaf juli 2018 ligt er ook een selectie in de Wereldwinkels. De Libera Terra-producten zijn zo een eerste mooie illustratie van hoe Oxfam-Wereldwinkels naast de ondersteuning van zuidelijke producenten nu ook kan en durft kiezen voor moedige en rechtvaardige initiatieven dichter bij ons.