Skip to main content

Overstromingen bij koffietelers in Peru

Peru, aan de Westkust van Zuid-Amerika. Land van Machu Picchu, Titicaca en Andes. In die hoogste bergen na de Himalaya ontspringt de Amazone. Maar wist je dat het land wereldwijd ook een van de belangrijkste producenten van arabicakoffie is? En de nummer 1 als het over biologische fairtradekoffie gaat? Zo’n dertig procent van de bevolking leeft er van de landbouw, veel van die boeren telen koffie voor de export. Al maakt de klimaatverandering dit alsmaar moeilijker. Peru is één van de landen die het het zwaarst te verduren krijgen. Recordtemperaturen, ongeziene overstromingen en modderstromen zijn het resultaat.

5 sep, 2017

Misschien herinner je je de 11.11.11-affiche van enkele jaren geleden: een pijnlijke foto van een Peruaanse man die tot zijn middel in een overstroomde straat staat. Begin dit jaar werd dit beeld de trieste realiteit. Ook voor de boeren van Oxfams koffiepartner Norandino. Deze koffie-, cacao- en suikercoöperatie is gevestigd in Piura, in de zwaarst getroffen streek. Een regio die door decennialange ontbossing al heel gevoelig is voor erosie. De rivier die langs Piura-stad loopt trad ver uit haar oevers, in het centrum kwam het water tot 1,80 meter hoog. Veel hoger dan tot aan je middel dus. Velen raakten letterlijk alles kwijt: hun huis met de volledige inboedel, hun vee, hun gewassen.

Tot overmaat van ramp vonden de overstromingen plaats kort voor de koffie geoogst zou worden. Maar boeren konden hun velden nauwelijks bereiken, als die al niet weggespoeld waren. Door de hoge vochtigheid en temperatuur ontwikkelden koffieziektes zich nog sneller dan gewoonlijk. Een groot deel van de oogst ging zo verloren. Naar schatting zullen de koffieboeren dit jaar zo’n 70% minder kunnen verkopen dan andere jaren.

De coöperatie in de bres

De coöperatie Norandino richtte een noodhulpcomité op. Dat zamelt geld in om de getroffen families te helpen. Santiago Paz Lopez, de exportverantwoordelijke van de coöperatie, zegt: “Meteen na de ramp zorgde het noodhulpcomité voor eten, onderdak, kledij en toiletgerief. De overheid en hulporganisaties konden het geteisterde gebied in de eerste dagen niet bereiken. In enkele dorpen in Bajo Piura, Sierra Piura en Alto Piura is zulke noodhulp nu nog altijd nodig.”

Momenteel beginnen de eerste heropbouwwerken. In de eerste plaats zijn dringend nieuwe huizen  nodig, veel families wonen nog in zelf ineen geknutselde noodwoningen. In de hele regio zijn de irrigatiekanalen voor de gewassen volledig verwoest. Om de landbouw weer op gang te brengen, moeten deze dringend hersteld worden. Ook scholen, openbare gebouwen en gezondheidscentra liggen er nog bij zoals net na de overstromingen. Santiago: “De nationale overheid voorziet een kleine 250 miljoen dollar om Noord-Peru weer op te bouwen. Maar specialisten schatten in dat er tussen de 3 en de 5 miljard dollar nodig is ... Hopelijk komt er geen nieuwe El Niño langs, zoals ze voorspellen.”

Ook de gezondheid van de inwoners wordt bedreigd. “Kort na de overstromingen brak er een epidemie van knokkelkoorts (dengue) uit, een ziekte die door muggen verspreid wordt. In elke familie in Piura is er wel iemand ziek, of erger. Ook het zikavirus duikt op. Bovendien zie je veel luchtwegeninfecties, vooral bij kinderen. Het stof van de verwoeste wegen maakt mensen ziek.” Santiago maakt zich zorgen: “Er zijn te weinig gezondheidsinstellingen die goed uitgerust zijn, te weinig dokters en geschoold verplegend personeel en onderzoek naar ziektes als knokkelkoorts en zika is er niet. Bovendien ontbreekt een preventiebeleid vanuit de overheid.”

Freya Rondelez van 11.11.11 bevestigt dat de Peruaanse overheid tekortschiet: “Alles wordt altijd maar op korte termijn aangepakt. Maar een degelijke en gestructureerde langetermijnvisie is er niet. Het land mag dan wel een sterke economische groei kennen, toch worden belangrijke investeringen om het milieu te beschermen op de lange baan geschoven. Men kiest liever voor de snelle economische groei in plaats van langetermijninvesteringen die het milieu ten goede komen.” (Het Nieuwsblad, 31/3/2017)

“De inwoners van Piura grijpen elke kans om met nieuwe projecten en ondernemingen te starten. Veel van de getroffenen zijn kleine landbouwers, veetelers en ambachtstlui die van nul moeten beginnen omdat de overstromingen alles wat ze bezaten weggespoeld hebben.”

Om dat klaar te spelen, kan Norandino nog heel veel steun gebruiken. Die krijgen ze onder andere van het Partnerfonds van Oxfam-Wereldwinkels. Samen met chocoladeverwerker Belvas die cacaomassa koopt van Norandino, verzamelden we sinds eind maart 10.000 euro. We hopen in de komende maanden nog eens zo veel te verzamelen, zodat Norandino tegen de volgende koffieoogst weer op de been is.