Raek

De koffieteelt in deze regio is een alternatief voor de gewapende strijd
Oscar Kubisibwa, RAEK
  • Rechtstreekse aankoop van koffie
  • Kivu, Congo

In 1992 werd de “Regroupement des Agriculteurs et Eleveurs de Kabare”, kortweg RAEK, opgericht als een lokale boerenorganisatie. In 2012 werd het een echte koffiecoöperatie met als doel: kleinschalige koffieproducenten verenigen. Vandaag hebben ze ongeveer negenhonderd leden, waarvan tweehonderd vrouwen. Elk lid heeft zo’n halve tot drie hectare grond. De coöperatie investeert in vorming over landbouwtechnieken, zorgt voor de gezamenlijke verkoop van de koffie en leert zijn leden hoe ze koffie van de beste kwaliteit kunnen produceren.

Bekijk het interview met Oscar, voorzitter van RAEK:

Door het jarenlange conflict in Zuid-Kivu (Congo) was de koffieproductie zo goed als stilgevallen. Maar stilaan wordt de koffieteelt weer een alternatief voor de gewapende strijd. De leden kunnen weer hun brood verdienen met koffie. Al blijft het moeilijk om kwaliteitsvolle koffie te produceren, laat staan die te exporteren.

Andere boeren in de streek hebben weinig andere mogelijkheden dan hun koffie aan te bieden aan een beperkt aantal opkopers dat hier actief is. Handelaars laten de streek links liggen, wegens de gebrekkige infrastructuur en de blijvende oorlogsdreiging. De meeste koffieproducenten hebben weinig andere keuze dan zich te verdringen om aan de tussenhandelaar te mogen verkopen. En daarbij dus een extreem lage prijs te aanvaarden.

Maar als kleine boeren zich organiseren, zoals in RAEK, gaat iedereen er op vooruit. Ze bundelen de krachten. Oxfam-Wereldwinkels stimuleert dat ook: samen investeren, samen onderhandelen over de prijs die we voor onze oogst krijgen … En dankzij de samenwerking met Oxfam kon RAEK in 2015 voor het eerst koffie exporteren.

Om hen bij de start van de samenwerking een duw in de rug te geven, investeerde Oxfam ook zelf in een installatie die nodig is om geoogste koffie op de meest ideale manier te wassen en te drogen. Zodat ze kwaliteitskoffie op de markt kunnen brengen. Bovendien brengt Oxfam onze coöperatie in contact met andere mogelijke kopers in Europa.

Helaas maakte de coöperatie in 2017 een ernstige institutionele crisis door. Enkele bestuurders en medewerkers probeerden de coöperatie te ‘kapen’. Mede door de doortastende houding van Oxfam slaagden ze daar niet in, maar niemand kon beletten dat deze mensen de koffieoogst voor eigen rekening verkochten. Een zware klap voor de coöperatie, die dankzij ondersteuning van Oxfam toch een nieuwe start kon maken voor het koffieseizoen 2018.

In het voorjaar van 2018 ging Stefaan Calmeyn in opdracht van Oxfam-Wereldwinkels op bezoek bij deze ontwikkelingspartner in Zuid-Kivu om poolshoogte te nemen: “Bij het begin van de oogstperiode stelde ik vast dat de vernieuwde ploeg van RAEK en het nieuwe bestuur alles ernstig en professioneel aanpakt. De leden van de vijf ‘sous-coopératives’ werden ingelicht over de gebeurtenissen van het afgelopen jaar, de vertrouwensband tussen coöperatie en leden werd hersteld. Verder installeerde de coöperatie verzamelcentra waar ze koffiebessen van haar leden koopt en twee wasstations waar ze de bessen ontpulpt en de koffie droogt. Dit gebeurt met veel aandacht voor de kwaliteit én met veel respect voor de producenten. Ze krijgen een goede service en worden meteen betaald.”

Binnenkort proef je de koffieoogst van Zuid-Kivu dus weer in je African Blend-koffie van Oxfam Fair Trade. 

Met dank aan B&B Atlas voor de interviewlocatie.