Skip to main content

De ervaringen van Manduvirá, suikercoöperatie in Paraguay

De coöperatie Manduvirá, partner van Oxfam sinds 2000, verenigt 1.800 producenten van biologische fairtraderietsuiker. Sinds haar ontstaan in 1975 legde de organisatie al een indrukwekkende weg af. De boeren uit de arme streek Arroyos y Esteros namen het productieproces van suiker steeds sterker in eigen handen en werden zo minder afhankelijk van machtige opkopers. “Eerlijke handel is de motor van die ontwikkeling”, aldus Andrés González Aguilera, manager van Manduvirá.

Eind april 2014 maakte de coöperatie haar ultieme droom waar: een eigen suikerfabriek. Om deze suiker in Europa op de markt te krijgen, moet een koper hoge invoerheffingen betalen. Op die manier beschermt Europa haar eigen markt, maar geeft ze de Paraguayaanse producenten geen eerlijke kans. Dankzij Oxfam hebben zij een extra én eerlijk afzetkanaal. Tegelijk pakt Oxfam het probleem bij de wortel aan: via de politieke instanties.
 

2 sep, 2014

Manduvirá's algemeen directeur Andrés González Aguilera getuigt over de gevolgen die de hoge importtarieven voor de export van Paraguayaanse rietsuiker hebben voor zijn coöperatie. 

Alleen happy few profiteert van groei
Andrés wijst ons op de ongelijkheid tussen Europese boeren en boeren uit het Zuiden. De suikerbietenteelt in Europa wordt gesubsidieerd, terwijl rietsuikerboeren geen overheidssteun genieten. Integendeel: “De Paraguyaanse overheid biedt kleinschalige landbouwers geen ondersteuning. Zo zal in 2014 de economie van het land meer dan 15 % groeien, maar dat cijfer weerspiegelt het groeiende aandeel van de happy few, niet dat van de kleine boeren. Boeren in Paraguay kunnen bovendien niet rekenen op basisinfrastructuur. Wegen, scholen en gezondheidszorg zijn voor Paraguyaanse boeren een zorg, voor Europese boeren een zekerheid.”

Coöperaties in plaats van de staat
Dat gemis aan basisinfrastructuur is één van de redenen waarom coöperaties in Paraguay in opmars zijn. Zij vormen een antwoord op het gebrek aan ondersteuning door de staat. Boeren groeperen zich om het hoofd te bieden aan problemen waarmee ze allemaal kampen. Zo nemen ze hun eigen ontwikkeling en die van hun landbouwregio’s in handen.

Afgeschermde markten
Maar coöperaties kunnen niet alles oplossen. Bietsuikerboeren in Europa verkopen hun suiker op een afgeschermde markt. Op geïmporteerde suiker worden hoge tarieven geheven, door de Verenigde Staten en de Europese Unie. Andrés: “Op elke ton suiker die wij naar de Europese markt uitvoeren, betaalt de koper een invoertaks van 419 euro.” Om deze barrière weg te nemen en de Paraguayaanse rietsuiker toch een kans te geven op de Europese markt, betaalt Oxfam Fair Trade deze taks. “Wij produceren en verkopen onder ongelijke omstandigheden en krijgen dus geen eerlijke kans”, aldus Andrés. “De boeren in het Noorden hebben toegang tot kapitaal en tot de meest geavanceerde technologieën in de landbouw. Zij kunnen rekenen op goed opgeleide werkkrachten, een goede infrastructuur en een sociaal vangnet.” Hij vraagt zich dan ook af of overheidssteun aan de boeren in het Noorden werkelijk noodzakelijk is. 

Luide stemmen uit het Zuiden
Andrés is overtuigd van de noodzaak om de stem van de suikerboeren uit het Zuiden luider te doen klinken. Hij is er op gebrand met beleidsmakers uit het Noorden rond de tafel te zitten om die ongelijkheid aan te kaarten. Bovendien vraagt hij zich af of ze beseffen dat ook de consument in het Noorden belast wordt door het aanhouden van subsidies en handelsbarrières. Zonder Europese protectionistische maatregelen zou suiker hier goedkoper zijn. “Het is voor boerencoöperaties uit het Zuiden belangrijk om een goede visie te hebben”, besluit Andrés.

Meer weten?
Lees ons achtergronddossier 'Onrecht in de handelsketens. Een handelsregime op maat van de sterksten' en de casestudy over rietsuiker uit Paraguay 'Handel in suiker. Een ongelijk speelveld voor het Zuiden'.
Bekijk ook dit filmpje.