Skip to main content

Suiker kan de planeet redden

Wat schrijven we nu? Suiker, waar we allemaal wat minder van willen consumeren, gaat de planeet redden? Toch als de internationale handelsregels eerlijk geschreven worden. Mét oog voor de milieukosten die de landbouwproductie met zich meebrengt. Maar laat nu net daar het schoentje wringen.

5 jan, 2017
Suiker uit Noord en Zuid

Suiker is de tweede meest geteelde grondstof ter wereld. Maar als we de keten in detail bekijken, zien we dat de handelsregels geschreven zijn op maat van de grootschalige, industriële monocultuur. Kleinschalige boeren krijgen geen kansen krijgen.

Nochtans is kleinschalig en onder de juiste omstandigheden suiker telen milieuvriendelijk. Suiker uit monoculturen van bij ons is niet noodzakelijk milieuvriendelijker dan duurzaam geteelde rietsuiker uit het Zuiden, zelfs als je de milieukosten van het transport in rekening brengt. Toch kunnen kleinschalige suikerrietboeren uit bijvoorbeeld Paraguay, die met respect voor het milieu telen, dit voordeel vandaag niet uitspelen op de internationale markt.

Van stengel tot suiker

Oxfam-Wereldwinkels koopt haar rietsuiker van kleinschalige boeren uit Paraguay. Zij bewerken hun lapje grond het hele jaar door en kunnen één keer per jaar oogsten. Dat gebeurt manueel, met een machete. Erg arbeidsintensief, maar energiezuinig! Er komen geen machines aan te pas.

Ook de verwerking van stengel tot suiker is relatief eenvoudig. Het gekapte suikerriet wordt in de verwerkingsfabrieken geplet zodat het suikerrietsap vrijkomt. Door het sap te laten kristalliseren, krijg je suiker.

De meeste kleinschalige rietproducenten verkopen de stengels aan een klein aantal suikerfabrieken in hun omgeving. Deze fabrieken hebben ook hun eigen rietvelden, waardoor er maar een beperkte vraag is voor riet van andere boeren. Voor de coöperaties is het daardoor elk jaar opnieuw een grote strijd om te onderhandelen over prijs en volume. Enkel de best georganiseerde coöperaties slagen er in om zelf hun suikerriet
te verwerken in hun eigen fabriek.

Boeren die zich organiseren in coöperaties doen dat om meer onderhandelingsmacht te hebben. Samenwerking biedt meer mogelijkheden om toegang tot de markt te krijgen, te onderhandelen en om materiaal en kapitaal te delen.

Voorrang voor duurzaam!

Momenteel zorgen allerhande protectionistische maatregelen in de EU er ook voor dat de oorsprong - en niet de manier van telen - bepaalt welke suiker een kans maakt op de markt. En zo zijn onze kleinschalige suikerrietboeren uit Paraguay dubbel ‘gesjareld’. Omdat ze niet kunnen opboksen tegen de agro-industriële monocultuur én omdat ze uit Paraguay komen.

Als we de planeet willen redden, is het van het grootste belang dat we voorrang geven aan een duurzaam landbouwmodel. En dat we de dominante industriële monocultuurteelt afstraffen voor de schade die ze aanbrengen aan het milieu en het klimaat.

Door een duurzame teelt een kans te geven, geef je bovendien ook kansen aan boeren in het Zuiden om zich te ontwikkelen. Dan kunnen duurzame suikerrietboeren in Paraguay eindelijk de vruchten plukken van hun arbeid en handel gebruiken als hefboom voor ontwikkeling.

Duurzaam geteelde rietsuiker uit het Zuiden zou een rechtvaardige kans krijgen op een plekje in de winkelrekken, naast duurzaam geteelde bietsuiker uit het Noorden.