Skip to main content

Van boon tot reep

Chocolade groeit niet aan de bomen. Cacaobonen wel. Voor de cacao chocolade wordt, zijn er heel wat stappen doorlopen. En niet alle stappen verlopen even eerlijk.

Teken de petitie

8 mei, 2018

 

Waar komt cacao vandaan?

Cacao kaart oorsprong

De laagstammige cacaoboom groeit uitstekend in warme en schaduwrijke gebieden. Alleen in de tropische gordel rond de evenaar kan je cacao verbouwen. Van Ecuador, Peru en Venezuela over Liberia, Ghana en Ivoorkust tot Indonesië. Zo lang de chemische industrie er niet in slaagt een vervanger uit te vinden en de biotech nog geen ‘poldercacao’ ontwikkeld heeft, hebben de cacaoboeren dus een gouden grondstof in handen. In theorie …

70% van alle cacao komt uit West-Afrika. Veruit het grootste volume komt uit de buurlanden Ivoorkust (40%) en Ghana (20%), gevolgd door Kameroen (5%) en Nigeria (5%). Andere grote producenten zijn Indonesië (6%) en Ecuador (5%).

Cacao uit Ivoorkust

De cacao uit onze tabletten en repen (niet-bio)chocolade komt uit Ivoorkust. En daar is een goede reden voor. Als kritische stem in het debat rond duurzame chocolade zijn we aanwezig in hét cacaoland bij uitstek. We vernemen de uitdagingen en obstakels van de cacao-coöperaties uit eerste hand, hebben de politieke- en sociale context in de vingers en pionieren. Op die manier zijn we een betrouwbare partner voor coöperaties en nemen we hun stem mee in onze beleidsanalyses en drukkingswerk.

Tegelijk is Ivoorkust dan weer geen evidente keuze. Ondanks dat 40% van de cacao wereldwijd uit dit West-Afrikaanse land komt, staan de lokale cacaoboeren er niet goed voor. De meesten zijn niet georganiseerd in coöperaties en wanneer dat wel zo is, staan die organisatorisch heel zwak. Cacao in Ivoorkust staat nog steeds voor extreme armoede, kinderarbeid en ontbossing. Op veel steun kunnen de boeren niet rekenen. Na twee burgeroorlogen de laatste 15 jaar, is het politieke klimaat nog steeds niet stabiel. Het is nog even wachten op een transparante overheid die investeert in het welzijn van de boeren. En de grote industriële spelers die de sector domineren hebben vooral baat bij lage prijzen.

In Ivoorkust kozen we voor een betrouwbare handelspartner. Ecookim groepeert 23 coöperaties en is vastberaden om een ander verhaal te schrijven in de cacaosector. De aanpak rust op transparantie, professionalisering, sociale en economische ontwikkeling. Die visie rendeert, want Ecookim kon opklimmen in de cacaoketen. Ze hebben hun eigen operationele centrum met magazijnen, vrachtwagens en laboratorium. Er zijn zelfs plannen voor de eerste Ivoriaanse chocoladefabriek in eigendom van een coöperatie. Het zou een overwinning betekenen voor de Ivoriaanse cacaoboer.

Volg de cacaoboon

De gefermenteerde en gedroogde cacaobonen van Ecookim gaan met de boot naar de haven van Amsterdam. Bij Dutch Cocoa worden de bonen geroosterd en vermalen tot cacaomassa, een bittere cacaosoep. Die cacaomassa wordt daarna geperst, waardoor je twee producten verkrijgt: cacaoboter en cacaopoeder. Het cacaopoeder brengen we tot bij het Belgische bedrijf Boerinneke die onze eerlijke chocopasta maakt. De cacaomassa en –boter gaan naar chocoladespecialist Belcolade. Daar volgen ze de Oxfam-recepten voor onze verschillende repen die beantwoorden aan de Belgische Chocoladecode. De vloeibare chocolade gaat daarna naar Klingele en Althaea die er repen van maken en deze voorzien van een wikkel.

Vergeleken met andere Oxfam-producten, zoals koffie of rijst, is chocolade dus een complexe keten. Die complexiteit mag niet in de weg staan van daadkracht en innovatie. De sector wordt gedomineerd door een klein clubje van industriële spelers die zo goed als alle bonen ter wereld opkopen en zelf de meerwaarde opstrijken. Bij Oxfam gaan we op zoek naar alternatieven en kiezen we bewust om ook met kleinere chocolademakers in zee te gaan.

Toekomstmuziek

Als ketenregisseurs van de Oxfam-chocolade, slaagden we erin een eigen cacaostroom tot stand te brengen die helemaal gescheiden is van de conventionele stroom. Ondanks de complexiteit van de keten, weten we waar de bonen in jouw chocolade vandaan komen en timmeren we verder om nog meer impact te creëren. We willen de keten nog transparanter maken voor de verschillende spelers. We gaan nog intenser samenwerken met de cacao-coöperaties en we willen nog meer betekenen voor kleinere chocolatiers die onze visie op eerlijke handel delen.

Bio-chocolade

Op enkele kleine uitzonderingen na, is bio-cacao onbestaand in Ivoorkust. Al stijgt de vraag. De cacao uit onze bio-chocolade komt uit Latijns-Amerika, van de coöperaties Acopagro, Oro Verde (Perú) en CONACADO (Dominicaanse Republiek). Het zijn coöperaties die dankzij eerlijke handel de voorbije decennia een aanzienlijke groei hebben gekend.