Skip to main content

Voor politici met klonten aan hun lijf

Politici met klonten aan hun lijf. Voor minder gaan we niet! Want als we echt willen dat oneerlijke handelsregels herschreven worden, hebben we politici met moed nodig. Politici die hun nek durven uitsteken om dingen te veranderen. Omdat verandering niet vanzelf komt. Maar als we met genoeg roepen, kunnen we iets in gang zetten. 

7 apr, 2016

Oneerlijke suikerregels
De internationale handelsregels zijn zo opgesteld dat ze het meest voordelig zijn voor het rijke geïndustrialiseerde Noorden. De producenten in het ontwikkelende Zuiden blijven in de kou staan. Door de handelsregels van de Europese Unie kunnen rietsuikerproducenten uit bijvoorbeeld Paraguay bijna niets verkopen bij ons. Hoge importtarieven zorgen ervoor dat niemand hun rietsuiker wil kopen.

De kleinschalige suikerrietboeren in Paraguay verliezen op deze manier een afzetmarkt én een hefboom tot ontwikkeling.

Het beleid dient zelfs niet eens ons Europeanen, noch duurzame landbouw op eigen bodem. Slechts een beperkt aantal grote spelers profiteert van deze regeling.

Suikerriet versus suikerbiet
Waarom zouden we kiezen voor rietsuiker uit het Zuiden, als we in Europa zelf bietsuiker produceren? Niet alleen om de kleinschalige, duurzame boeren in het Zuiden een kans op ontwikkeling te geven. Als je rekening houdt met het milieu en het efficiënte gebruik van kapitaal, arbeid en grond, dan is op kleine schaal geteelde rietsuiker gewoon een intelligentere keuze dan de grootschalige, geïndustrialiseerde bietensuiker in het Noorden.

Toch krijgen suikerrietproducten hier geen voet aan de grond. De Europese Unie stimuleert de grootschalige, industriële productie van bietsuiker. Ze pompen subsidiegeld in het levensvatbaar maken van onduurzame suikerbietenteelt en ontmoedigen op die manier  boeren om gewassen te planten die wel efficiënt en duurzaam geteeld kunnen worden in ons klimaat. Terwijl de EU-subsidies officieel bedoeld zijn om te investeren in duurzamere landbouw. Want we willen toch allemaal dat deze planeet nog een tijdje meekan?

Zijn we daarom tegen bietsuiker? Nee. Maar op een gezonde internationale markt waar alle (milieu)kosten deftig in rekening gebracht worden en rietsuiker- en bietsuikerproducenten dus dezelfde kansen krijgen, zullen de duurzaam telende suikerbietenboeren zeker hun mannetje staan en zullen vele andere boeren vanzelf overschakelen naar een teelt die efficiënter, duurzamer en rendabeler is.

Niet meer en niet minder
Niet alleen het benadelen van de invoer van rietsuiker en het bevoordelen van lokaal geproduceerde bietensuiker nekt de boeren in het Zuiden. De Europese Unie berekent daarnaast nog eens precies hoeveel suiker er op de Europese markt mag aangeboden worden. De bietsuiker die hier geproduceerd wordt, vindt zonder problemen kopers. De bietsuikerproducenten kunnen bovendien een goede prijs onderhandelen, want de markt raakt nooit verzadigd met suiker.

Verder heeft ruwe rietsuiker die toch zijn weg vindt op de Europese markt, dat enkel te danken aan eigenbelang van de Europese Unie. In functie van de vraag en het aanbod in de EU, krijgt rietsuiker uit een beperkt aantal landen geen of een lager importtarief opgeplakt. Maar, omdat de voorkeursbehandeling voor vele ‘bevoorrechte’ landen elk jaar verandert, kunnen kleinschalige producenten uit deze landen ook hier geen munt uit slaan en geen langetermijnplannen maken. En zonder te kunnen inschatten hoeveel ze zullen verkopen en verdienen, vangen ze bot bij kredietverstrekkers en kunnen ze geen investeringen doen. En zo blijven ze jaar na jaar ter plaatse trappelen, in tegenstelling tot hun collega-rietsuikerproducenten uit de grootschalige geïndustrialiseerde monocultuur, die deze onzekerheid wel kunnen opvangen.

De burger en de planeet delen in de klappen
De landbouwsubsidies die de EU uitdeelt zijn officieel bedoeld om te investeren in meer duurzame landbouw. In de praktijk zien we echter dat dit geld vooral naar grootschalige, industriële bietsuikerproducenten gaat. De subsidies houden dus een teeltwijze in leven die niet duurzaam is. Terwijl de planeet erbij gebaat zou zijn om zo’n teeltwijze net te gaan belasten voor de milieuschade die ze berokkent.

Vandaag betalen we via onze belastingen allemaal mee aan deze subsidies. Zonder dat we het beseffen, dus zonder dat we protesteren. En houden we een systeem in leven waar we, als we er over nadenken, heel wat vragen bij kunnen stellen.

Onderzoek toont het aan. Een gebrek aan eerlijke handelsregels is schadelijk voor iedereen, behalve voor een handvol grote spelers. Toch laten onze Europese beleidsmakers na om de belangen van miljoenen burgers voor te nemen op de belangen van enkele grote spelers.  Omdat miljoenen burgers het kleine beetje dat ze bijdragen aan deze oneerlijk handel niet voelen, terwijl deze manier van werken een zichtbaar pak geld opbrengt voor een kleine groep machtige bedrijven met een luide stem. Snijden in de voordelen voor die paar grote spelers zou de beleidsmakers niet in dank afgenomen worden.

Oxfam-Wereldwinkels pleit voor eerlijke handelsregels, die rekening houden met de eindigheid van onze planeet. Eerlijke handelsregels die geen rem zetten op de ontwikkeling van het Zuiden. En die handelsregels kunnen enkel herschreven worden door onze politici. Daarom roepen wij op voor politici met klonten aan hun lijf. En als we met genoeg mensen luid genoeg roepen, dan vinden onze politici hopelijk de moed om onze stem mee te nemen naar de onderhandelingstafel.