Skip to main content

Wat is eerlijke handel?

Eerlijke handel is dé manier om het lot van miljoenen boeren te verbeteren. Velen van hen zijn nu de speelbal van onrechtvaardige handelsmechanismen die hen verhinderen het leven te leiden waar ze recht op hebben. Handel kan pas eerlijk zijn als deze belemmeringen worden weggenomen.

We hanteren zes criteria om handel eerlijk te noemen.

1. Werken aan rechtvaardige handelsregels op lokaal, nationaal en mondiaal niveau

Eerlijke handel staat ook voor bewustmaking, educatie, publiekscampagnes, acties en economische en politieke beleidsbeïnvloeding.

2. Een bijdrage tot een menswaardig inkomen voor achtergestelde producenten, vooral in het Zuiden

Onafhankelijke certificeringsorganisaties bepalen de fairtradestandaarden en de fairtrademinimumprijs voor een hele lijst producten. Oxfam-Wereldwinkels werkt samen met drie certificeerders: FLO-CERT, IMO Fair For Life en Ecocert CSR. Voor voedingsproducten waarvoor (nog) geen fairtradestandaard bestaat, bepalen Oxfam-Wereldwinkels en de producenten de prijs in onderling overleg.

  • Fairtrademinimumprijs
    De fairtrademinimumprijs houdt rekening met de aard van het werk, de geleverde inspanning en de koopkracht van de producent. Ook verschillen per land, regio en kwaliteit bepalen de fairtrademinimumprijs. Deze minimumprijs is een richtprijs. In de praktijk onderhandelen eerlijkehandelsorganisaties de prijs met de producent. Zij betalen nooit minder dan de minimumprijs, maar soms wel meer, zeker als de marktprijs hoger ligt dan de fairtrademinimumprijs.
  • Fairtradepremie
    Oxfam-Wereldwinkels betaalt bovenop de minimumprijs ook een premie die dient voor de sociale en economische ontwikkeling van de hele gemeenschap. De producentengroep beslist democratisch hoe hij deze premie besteedt. Dikwijls bouwt de producentengroep met de premie scholen, gezondheidsposten, magazijnen, leggen ze wegen aan of organiseren ze vorming voor hun leden.
  • Menswaardig inkomen
    Oxfam-Wereldwinkels biedt producenten de kans op een menswaardig inkomen: een inkomen dat de productiekosten dekt en verder ook voedsel, kleding, onderdak, onderwijs en medische zorgen kan bekostigen. Soms verkopen producenten maar een klein deel van hun opbrengst aan eerlijke handel. Dan zorgt eerlijke handel maar voor een deel van het gezinsinkomen. Eerlijke handel kan dus niet altijd een menswaardig inkomen garanderen, maar hoe meer een producent aan eerlijke handel verkoopt, hoe beter het inkomen.
3. Zo rechtstreeks mogelijke aankoop met maximale transparantie

We schudden het publiek wakker over de ongelijke handelsverhoudingen in de wereld. We brengen een 'tegenbeweging' van kritische mensen op gang die kiezen voor solidariteit en respect. We zetten de politiek en de bedrijfswereld onder druk om maatregelen te nemen in het belang van de achtergestelde producentengroepen, vooral in het Zuiden.

Oxfam-Wereldwinkels koopt een deel van de producten rechtstreeks aan bij de producentenorganisaties. Soms gebeurt de aankoop en/of export via een 'tussenhandelaar'. Dat kan een organisatie zijn die verschillende producentengroepen overkoepelt en ondersteunt (bv. Del Campo in Nicaragua) of een 'maatschappelijk verantwoorde onderneming' (bv. een fabriek) die grondstoffen opkoopt van lokale producentengroepen en verwerkt tot een exporteerbaar product (bv. thee).

Soms gebeurt de aankoop via een andere (Europese) organisatie van eerlijke handel met wie Oxfam-Wereldwinkels samenwerkt. We werken enkel samen met organisaties van eerlijke handel die bij internationale koepels zoals IFAT, FLO of EFTA zijn aangesloten. Zij garanderen dat de aankoop via zo weinig mogelijk tussenschakels en volgens de principes van eerlijke handel verloopt.

4. Kiezen voor capaciteitsopbouw van achtergestelde producenten

Oxfam-Wereldwinkels handelt met arme of achtergestelde producenten in het Zuiden die zich organiseren. Maatregelen nemen om achtergestelde producenten sterker te maken en om hun vaardigheden te versterken noemen we capaciteitsopbouw.

Dat houdt in dat Oxfam steun en advies geeft in de vorm van:

  • investerings- of overbruggingskredieten;
  • voorschotten;
  • vormingsprogramma’s;
  • productontwikkeling;
  • kwaliteitsverbetering.

De steun en het advies gaan rechtstreeks naar georganiseerde producenten:

  • arme of achtergestelde producenten die samenwerken in een democratisch gestuurde organisatie (coöperaties);
  • producenten die voor de verhandeling van hun productie samenwerken met een maatschappelijk verantwoorde onderneming, zodat ze een impact op de regionale ontwikkeling hebben.
5. Respect voor mens en milieu

Oxfam-Wereldwinkels koopt alleen van producenten die in menswaardige omstandigheden werken. De arbeidsomstandigheden mogen uiteraard nooit in strijd zijn met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Het gaat om respect voor de gezondheid, vakbondsvrijheid, gelijkwaardigheid, het verbod op kinderarbeid, ... op de werkvloer.

Oxfam-Wereldwinkels heeft aandacht voor duurzame ecologische ontwikkeling. We gaan verstandig om met natuurlijke hulpbronnen. We gebruiken energiebesparende productiemethodes. We streven naar milieuvriendelijk transport. We kiezen voor een efficiënt en duurzaam beleid op het vlak van verpakking en afvalverwerking.

6. Duurzaam partnerschap

Eerlijke handel gaat niet over één aankoopje. Oxfam-Wereldwinkels biedt producenten een structurele markttoegang en garanderen hen een langetermijnrelatie. Omdat de producenten zekerheid hebben op lange termijn kunnen ze plannen, hun expertise vergroten, hun marktsituatie verbeteren en zich duurzaam ontwikkelen.

Documenten