Skip to main content

Wat is eerlijke handel?

Eerlijke handel is dé manier om het lot van miljoenen boeren te verbeteren. Door boeren de kans te geven om hun producten op de markt te brengen voor een goede prijs kunnen zij een beter leven opbouwen. Eerlijke handel is vrij van machtsmisbruik en onrechtvaardige regels. 

Rijstboeren in Laos - Wordt handel ook voor hen eerlijk?

Om handel eerlijk te maken moeten volgens ons enkele voorwaarden worden vervuld:

1. Hanteer rechtvaardige handelsregels die iedereen een kans geven om hun producten te verkopen

In het huidige handelssysteem zitten regels ingebakken die het vaak onmogelijk maken om producten uit het Zuiden op onze rijke westerse markt te verkopen tegen een competitieve prijs. Het gaat bijvoorbeeld om invoerbelastingen, of subsidies die onze boeren moeten beschermen tegen de goedkopere producten uit het Zuiden. Dit protectionisme is een vorm van concurrentievervalsing waarvan boeren in Afrika, Azië en Latijns-Amerika de dupe zijn. Wij vinden dat overheden hun macht moeten gebruiken om rechtvaardige regels in te voeren die consumenten en producenten ten goed komen en moeten ophouden om de belangen van grote bedrijven te beschermen.

Oxfam schudt het publiek wakker over de ongelijke handelsverhoudingen in de wereld. Onze vrijwilligers vormen een 'tegenbeweging' van kritische mensen op gang die kiezen voor solidariteit en respect. We zetten de politiek en de bedrijfswereld onder druk om maatregelen te nemen in het belang van de achtergestelde producentengroepen, vooral in het Zuiden.

2. Betaal een prijs die bijdraagt tot een menswaardig inkomen

Producenten hebben vaak een zwakke onderhandelingspositie bij de verkoop van hun producten. Soms zij zijn afhankelijk van opkopers die zo weinig mogelijk willen betalen om zelf zoveel mogelijk winst te maken. Oxfam betaalt de internationale fairtrademinimumprijs voor een hele lijst producten. Voor voedingsproducten waarvoor (nog) geen fairtradestandaard bestaat, bepalen Oxfam-Wereldwinkels en de producenten de prijs in onderling overleg.

De fairtrademinimumprijs houdt rekening met de aard van het werk, de geleverde inspanning en de koopkracht van de producent. Ook verschillen per land, regio en kwaliteit bepalen de fairtrademinimumprijs. Deze minimumprijs is een richtprijs. In de praktijk onderhandelen eerlijkehandelsorganisaties de prijs met de producent. Zij betalen nooit minder dan de minimumprijs, maar soms wel meer, zeker als de marktprijs hoger ligt dan de fairtrademinimumprijs.

Oxfam-Wereldwinkels betaalt bovenop de minimumprijs ook een premie die dient voor de sociale en economische ontwikkeling van de hele gemeenschap. De producentengroep beslist democratisch hoe hij deze premie besteedt. Dikwijls bouwt de producentengroep met de premie scholen, gezondheidsposten, magazijnen, leggen ze wegen aan of organiseren ze vorming voor hun leden.

Zo biedt Oxfam-Wereldwinkels producenten de kans op een menswaardig inkomen dat de productiekosten dekt en verder ook voedsel, kleding, onderdak, onderwijs en medische zorgen kan bekostigen. Soms verkopen producenten maar een klein deel van hun opbrengst aan eerlijke handel. Dan zorgt eerlijke handel maar voor een deel van het gezinsinkomen. Eerlijke handel kan dus niet altijd een menswaardig inkomen garanderen, maar hoe meer een producent aan eerlijke handel verkoopt, hoe beter het inkomen.

3. Koop rechtstreeks aan (met maximale transparantie)

Oxfam-Wereldwinkels koopt een deel van de producten rechtstreeks aan bij de producentenorganisaties die het fairtradecertificaat hebben. Soms gebeurt de aankoop en/of export via een 'tussenhandelaar'. Dat kan een organisatie zijn die verschillende producentengroepen overkoepelt en ondersteunt (bv. Del Campo in Nicaragua) of een 'maatschappelijk verantwoorde onderneming' (bv. een fabriek) die grondstoffen opkoopt van lokale producentengroepen en verwerkt tot een exporteerbaar product (bv. thee).

Soms gebeurt de aankoop via een andere (Europese) organisatie van eerlijke handel met wie Oxfam-Wereldwinkels samenwerkt. We werken enkel samen met organisaties van eerlijke handel die bij internationale koepels zoals IFAT, FLO of EFTA zijn aangesloten. Zij garanderen dat de aankoop via zo weinig mogelijk tussenschakels en volgens de principes van eerlijke handel verloopt. Op de voedingsproducten van Oxfam Fair Trade staat vaak het fairtradelabel van Fairtrade Belgium. Bovendien zijn al onze producten gescreend en goedgekeurd door externe certificeringsorganisaties.

4. Investeer in capaciteitsopbouw van achtergestelde producenten

Oxfam-Wereldwinkels handelt met arme of achtergestelde producenten in het Zuiden die zich organiseren. Maatregelen nemen om achtergestelde producenten sterker te maken en om hun vaardigheden te versterken noemen we capaciteitsopbouw. Oxfam geeft steun en advies in de vorm van:

  • investerings- of overbruggingskredieten;
  • voorschotten;
  • vormingsprogramma’s;
  • bijstand bij productontwikkeling;
  • werken aan kwaliteitsverbetering.

De steun en het advies gaan rechtstreeks naar arme of achtergestelde producenten die samenwerken in een democratisch gestuurde organisatie (coöperaties) en naar producenten die voor de verhandeling van hun productie samenwerken met een maatschappelijk verantwoorde onderneming, zodat ze een impact op de regionale ontwikkeling hebben.

5. Respect voor mens en milieu

Oxfam-Wereldwinkels koopt alleen van producenten die in menswaardige omstandigheden werken. De arbeidsomstandigheden mogen uiteraard nooit in strijd zijn met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Het gaat om respect voor de gezondheid, vakbondsvrijheid, gelijkwaardigheid, het verbod op kinderarbeid, ... op de werkvloer.

Oxfam-Wereldwinkels heeft aandacht voor duurzame ecologische ontwikkeling. We gaan verstandig om met natuurlijke hulpbronnen. We gebruiken energiebesparende productiemethodes. We streven naar milieuvriendelijk transport. We kiezen voor een efficiënt en duurzaam beleid op het vlak van verpakking en afvalverwerking.

6. Duurzaam partnerschap

Eerlijke handel gaat niet over één aankoopje. Oxfam-Wereldwinkels biedt producenten een structurele markttoegang en garanderen hen een langetermijnrelatie. Omdat de producenten zekerheid hebben op lange termijn kunnen ze plannen, hun expertise vergroten, hun marktsituatie verbeteren en zich duurzaam ontwikkelen.

Documenten